હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ પુરવઠા પર અસર પડી. જોકે, રશિયા, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, સાઉદી અરેબિયા, ઓમાન અને નોર્વે જેવા દેશોને આર્થિક રીતે ફાયદો થયો. તેલના ભાવમાં વધારા બાદ, આ દેશોએ ઊર્જા નિકાસમાં વધારો કર્યો. સાઉદી અરેબિયા અને ઇરાકે વૈકલ્પિક પાઇપલાઇન માર્ગો દ્વારા તેલ અને ગેસનો ઉપયોગ કર્યો. વધેલી નિકાસથી આ દેશોની આવક અને ઊર્જા વેપારમાં વધારો થયો.
ઈરાને ફેબ્રુઆરી 2026 માં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરી દીધું હતું. સામાન્ય સમયમાં, વિશ્વના તેલ અને ગેસનો આશરે 20% આ જળમાર્ગમાંથી પસાર થાય છે, જેમાં દરરોજ 20 મિલિયન બેરલ તેલનો સમાવેશ થાય છે. આ બંધ ઘણા દેશો માટે કટોકટી ઉભી કરી હતી, તો કેટલાક માટે તેણે આપત્તિને તકમાં ફેરવી દીધી હતી. ચાલો જાણીએ કે આનાથી કયા દેશોને ફાયદો થયો…
અમેરિકાને મોટી તક મળીરશિયન તેલ કંપની રોઝનેફ્ટના જણાવ્યા અનુસાર, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી વૈશ્વિક સ્તરે તેલની અછત સર્જાઈ હતી, જેનો સૌથી વધુ ફાયદો અમેરિકન ઊર્જા કંપનીઓને થયો હતો. યુએસ એનર્જી ઇન્ફર્મેશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (EIA) એ 2026 માટે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવનો અંદાજ $58 થી વધારીને $79 પ્રતિ બેરલ કર્યો હતો. તેણે 2026 માં યુએસ ક્રૂડ ઓઇલનું ઉત્પાદન 13.6 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ સુધી પહોંચવાનો અંદાજ પણ મૂક્યો હતો.
સાઉદી અરેબિયાએ પણ નફો કર્યો
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી અન્ય ગલ્ફ દેશોને નુકસાન થયું, પરંતુ સાઉદી અરેબિયાએ તેની પૂર્વ-પશ્ચિમ પાઇપલાઇનનો ઉપયોગ કરીને હોર્મુઝને બદલે લાલ સમુદ્ર દ્વારા ક્રૂડ ઓઇલ નિકાસને સરળતાથી વાળી દીધી. તેણે યાન્બુ બંદર દ્વારા નિકાસમાં વધારો કર્યો. આના કારણે સાઉદી અરેબિયાની તેલ નિકાસ અને આવક ઘણા વર્ષોમાં રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગઈ. રાજ્ય માલિકીની સાઉદી અરામકોએ પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં $33.6 બિલિયનનો ચોખ્ખો નફો નોંધાવ્યો, જે પાછલા વર્ષ કરતા 26% વધુ છે.
ઇરાક પાઇપલાઇન ફરી સક્રિય થઈ
હોર્મુઝ સંકટને કારણે ઇરાકથી તુર્કી સુધીની આશરે 600 માઇલ લાંબી પાઇપલાઇન ફરીથી ખોલવામાં આવી હતી. તેની કુલ ક્ષમતા આશરે 1.6 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ છે, જે શરૂઆતમાં 250,000 બેરલ પ્રતિ દિવસની ક્ષમતા સાથે ખુલી હતી. ઇરાક ઓમાન, જોર્ડન અને ઇજિપ્ત માટે નવી પાઇપલાઇનો પર પણ વિચાર કરી રહ્યું છે.
ઓમાન અને નોર્વેને ફાયદો
ઓમાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની બહાર આવેલું છે, તેથી તેની નિકાસ પર ખાસ અસર પડી નથી. તેનાથી વિપરીત, ઓમાનને વૈશ્વિક ઉર્જાના ભાવમાં વધારો થવાથી ફાયદો થયો. નોર્વે યુરોપના સૌથી મોટા તેલ અને ગેસ નિકાસકારોમાંનો એક છે. હોર્મુઝ કટોકટીએ નોર્વેની આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો. ઊંચા ભાવોથી સૌથી વધુ ફાયદો મેળવનારા દેશોમાં નોર્વેનો સમાવેશ થાય છે.
