એક દાયકાની રાહ જોયા પછી, ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડે આખરે ઐતિહાસિક મુક્ત વેપાર કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ સીમાચિહ્નરૂપ કરાર વિદેશી બજારોમાં ભારતીય ઉત્પાદનોને કરમુક્ત ઍક્સેસ પ્રદાન કરશે અને ન્યુઝીલેન્ડમાં 5,000 યુવાનો માટે નોકરીઓ ખોલશે. સ્થાનિક ખેડૂતોના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે ડેરી ક્ષેત્રનું રક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે.
લાંબી રાહ જોયા પછી, ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ આખરે એક મોટા વેપાર કરાર પર પહોંચ્યા છે, જેને “દશકમાં એક વાર” કરાર કહેવામાં આવી રહ્યો છે. સોમવારે, બંને દેશોએ બહુપ્રતિક્ષિત મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) ને સત્તાવાર રીતે મંજૂરી આપી. ભારતના વાણિજ્ય મંત્રી પિયુષ ગોયલ અને ન્યુઝીલેન્ડના વેપાર મંત્રી ટોડ મેકલેની હાજરીમાં આ ઐતિહાસિક કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ કરાર સામાન્ય નાગરિકોથી લઈને દેશના અગ્રણી ઉદ્યોગપતિઓ સુધી દરેક માટે નવી તકો લાવે છે. આ રાતોરાત નિર્ણય નથી; વેપાર કરાર 2010 માં શરૂ થયો હતો. 2015 માં વાટાઘાટો અટકી ગયા પછી, તે ગયા વર્ષે ફરી શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો અને હવે તે ભારતના સૌથી ઝડપથી પૂર્ણ થયેલા વેપાર કરારોમાંનો એક બની ગયો છે.
ખેડૂતો માટે ‘સુરક્ષા વર્તુળ’
વિદેશી વેપાર કરારોમાં સૌથી મોટી ચિંતા સ્થાનિક ઉત્પાદકોને થતા નુકસાનની છે. જોકે, આ સોદો ખૂબ જ સંતુલિત વ્યૂહરચનાનો ઉપયોગ કરે છે. ભારત સરકારે આ સોદાના કાર્યક્ષેત્રમાંથી ડેરી, ખાંડ અને ચોક્કસ ધાતુઓ જેવા સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોને સંપૂર્ણપણે બાકાત રાખ્યા છે. આનો ઉદ્દેશ્ય આપણા નાના ખેડૂતો અને ઉત્પાદકોને વિદેશી સ્પર્ધાથી બચાવવાનો છે. સફરજન, કીવી અને મનુકા મધ જેવા કૃષિ ઉત્પાદનો પર પણ કડક આયાત નિયમો લાગુ પડશે. વાણિજ્ય મંત્રીએ એ પણ સ્પષ્ટતા કરી કે તેઓ ન્યુઝીલેન્ડના કીવી ખેડૂતોનું સ્વાગત કરે છે, પરંતુ ભારતીય ખેડૂતોના હિત સાથે કોઈ સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં.
હાલમાં, બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર આશરે $2.4 બિલિયનનો છે. નાના, ઉચ્ચ-મૂલ્યવાળા બજારોમાં તેની હાજરી વિસ્તારવાની ભારતની વ્યૂહરચનાના ભાગ રૂપે, આ કરાર ભારત-પ્રશાંત ક્ષેત્રના અર્થતંત્ર અને રાજદ્વારીમાં એક નવો અને શક્તિશાળી અધ્યાય ખોલવા માટે તૈયાર છે.
