ઈરાને અમેરિકાને પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પહેલા ખોલવામાં આવે અને યુદ્ધ સમાપ્ત થાય, જ્યારે પરમાણુ મુદ્દા પર વાટાઘાટો પછીથી થાય. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દબાણ જાળવી રાખવા માંગે છે. દરમિયાન, ઈરાન દેશોની મધ્યસ્થી દ્વારા ગતિરોધ તોડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
ઈરાને અમેરિકા સમક્ષ એક નવો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. તેમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવા અને યુદ્ધનો અંત લાવવાની હાકલ કરવામાં આવી છે, જ્યારે પરમાણુ મુદ્દા પર વાટાઘાટો પછી થશે. અમેરિકન મીડિયા આઉટલેટ એક્સિઓસના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રસ્તાવને એક અમેરિકન અધિકારી અને આ બાબતથી પરિચિત બે સ્ત્રોતો દ્વારા પુષ્ટિ આપવામાં આવી છે.
આનાથી અમેરિકાને શું ફાયદો થશે?
પરંતુ જો અમેરિકા આ પ્રસ્તાવ સ્વીકારે છે, તો રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પનું દબાણ ઓછું થઈ શકે છે. ટ્રમ્પનું પ્રાથમિક લક્ષ્ય ઈરાન તેના સમૃદ્ધ યુરેનિયમ ભંડારને દૂર કરે અને યુરેનિયમ સંવર્ધન બંધ કરે તે છે. જો યુદ્ધ વહેલું સમાપ્ત થાય અને સ્ટ્રેટ ખુલે, તો અમેરિકા પર વધુ વાટાઘાટો પર ઓછું દબાણ રહેશે.
ટ્રમ્પ સોમવારે તેમની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વિદેશ નીતિ ટીમો સાથે એક મોટી બેઠક યોજવાના છે જેમાં ઈરાન સાથે ચાલી રહેલી વાટાઘાટોમાં અવરોધ અને ભવિષ્યના પગલાં અંગે ચર્ચા કરવામાં આવશે. રવિવારે એક મુલાકાતમાં, ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેઓ ઈરાન પર નૌકાદળ પ્રતિબંધો ચાલુ રાખવાનો ઇરાદો ધરાવે છે, જે તેના તેલ નિકાસને અસર કરી રહ્યા છે, અને માને છે કે આનાથી આગામી અઠવાડિયામાં ઈરાન શરણાગતિ સ્વીકારવા મજબૂર થઈ શકે છે.
ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળ પાકિસ્તાનથી પરત ફર્યું
ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીની પાકિસ્તાન મુલાકાત અનિર્ણિત સમાપ્ત થતાં વાટાઘાટોનું સંકટ વધુ ઘેરું બન્યું. શરૂઆતમાં, અમેરિકી પ્રતિનિધિઓ સ્ટીવ વિટકોફ અને જેરેડ કુશનરને ઇસ્લામાબાદમાં મળવાની યોજના હતી, પરંતુ ઈરાને સ્પષ્ટ પ્રતિભાવ આપવામાં નિષ્ફળ ગયા. ત્યારબાદ ટ્રમ્પે મુલાકાત રદ કરી, એમ કહીને કે વર્તમાન પરિસ્થિતિઓમાં, તેમને 18 કલાકની ફ્લાઇટ પર મોકલવાનો કોઈ અર્થ નથી. “આપણે ફોન પર એટલી જ સરળતાથી વાત કરી શકીએ છીએ.”
રવિવારે, અરાઘચી ઓમાનની રાજધાની મસ્કતમાં અધિકારીઓ સાથે મળ્યા, જ્યાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ચર્ચા થઈ હતી. ત્યારબાદ તેઓ બીજા રાઉન્ડની વાટાઘાટો માટે ઇસ્લામાબાદ ગયા. અરાઘચી સોમવારે રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે મુલાકાત કરવા માટે રશિયા જાય તેવી અપેક્ષા છે.
મુદ્દો કયા મુદ્દા પર અટવાયેલો છે?
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, અરાઘચીએ પાકિસ્તાન, ઇજિપ્ત, તુર્કી અને કતારના મધ્યસ્થીઓને જણાવ્યું હતું કે અમેરિકાની માંગણીઓ પર ઈરાનમાં કોઈ સર્વસંમતિ નથી. અમેરિકા ઇચ્છે છે કે ઈરાન ઓછામાં ઓછા 10 વર્ષ માટે યુરેનિયમ સંવર્ધન બંધ કરે અને તેના સમૃદ્ધ યુરેનિયમને દેશની બહાર મોકલે.
ઈરાનનો નવો પ્રસ્તાવ સૌપ્રથમ સ્ટ્રેટ ખોલવા અને યુએસ પ્રતિબંધો હટાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. તે યુદ્ધને લાંબા ગાળાના બંધ અથવા સંપૂર્ણ અંત લાવવાનું પણ આહ્વાન કરે છે, અને તે પછી જ પરમાણુ વાટાઘાટો શરૂ થશે.
શું અમેરિકા આ પ્રસ્તાવ સ્વીકારશે?
વ્હાઇટ હાઉસને આ પ્રસ્તાવ મળ્યો છે, પરંતુ હજુ સુધી એ સ્પષ્ટ નથી કે અમેરિકા તેને સ્વીકારશે કે નહીં. વ્હાઇટ હાઉસના પ્રવક્તા ઓલિવિયા વેલ્સે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા મીડિયા દ્વારા વાટાઘાટો કરશે નહીં અને કોઈપણ કરાર ફક્ત ત્યારે જ થશે જો તે અમેરિકન લોકોના હિતમાં હોય અને ઈરાનને પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવવાથી રોકે.
