ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધથી પ્રભાવિત ભારતના ઉડ્ડયન ક્ષેત્રને બચાવવા માટે કેન્દ્ર સરકારે ₹10,000 કરોડના ATF ફંડને મંજૂરી આપી છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંકટને કારણે ઉડ્ડયન ઇંધણના ભાવમાં સતત વધઘટ થઈ રહી છે. આ સરકારી પગલાથી એરલાઇન કંપનીઓને નોંધપાત્ર રાહત મળશે.
ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધ વચ્ચે, કેન્દ્ર સરકારે ઉડ્ડયન ક્ષેત્રને નોંધપાત્ર રાહત આપી છે. સરકારે ₹10,000 કરોડના ATF (એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ) ફંડને મંજૂરી આપી છે. આનો અર્થ એ થયો કે પેટ્રોલિયમ મંત્રાલય તેલ કંપનીઓ (OMCs) ને કોઈપણ વ્યાજ વગર એડવાન્સ ફંડ પૂરું પાડશે. પશ્ચિમ એશિયામાં કટોકટીને કારણે ઉડ્ડયન ઇંધણના ભાવમાં થયેલા નોંધપાત્ર વધઘટને ઘટાડવા અને એરલાઇન્સને કોઈ મુશ્કેલીઓનો સામનો ન કરવો પડે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ સહાય પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે. આ સરકારના નિર્ણયથી 7.7 મિલિયન ઉડ્ડયન ક્ષેત્રની નોકરીઓનું રક્ષણ થવાની અપેક્ષા છે.
યોજનાની ખાસ વાતો
૧. ઓએમસીને ૧૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાની વ્યાજમુક્ત લોન
સરકાર તેલ કંપનીઓને ₹10,000 કરોડ સુધીની સહાય પૂરી પાડશે, જેનાથી તેઓ એરલાઇન્સને ઓછા ભાવે ATF પૂરું પાડી શકશે.
૨. સરકારને પૈસા પછીથી પાછા મળશે
જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ATF ના ભાવ ઘટશે, ત્યારે તેલ કંપનીઓ આ રકમ સરકારને પરત કરશે. આ પ્રક્રિયા સંપૂર્ણ રકમ વસૂલ ન થાય ત્યાં સુધી ચાલુ રહેશે.
૩. બધી ભારતીય એરલાઇન્સને લાભ
આ યોજના ભાગ લેવા ઇચ્છતી બધી ભારતીય એરલાઇન્સ માટે ઉપલબ્ધ રહેશે, અને સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ બંનેને લાભ આપશે.
૪. સ્થિર ઇંધણના ભાવ
આ વ્યવસ્થા હેઠળ, એરલાઇન્સને વધુ સ્થિર અને અનુમાનિત ઇંધણના ભાવ પ્રાપ્ત થશે, જેનાથી અચાનક ભાવ વધારાનું જોખમ ઘટશે અને કંપનીઓને તેમના નાણાકીય આયોજનને વધુ સારી રીતે કરવાની મંજૂરી મળશે.
૫. ATF ફક્ત OMC પાસેથી જ ખરીદવાનું રહેશે.
આ યોજનામાં ભાગ લેતી એરલાઇન્સને મહત્તમ ત્રણ વર્ષ માટે ફક્ત સરકારી માલિકીની તેલ કંપનીઓ પાસેથી જ ATF ખરીદવાની જરૂર પડશે. આ વ્યવસ્થાની વાર્ષિક સમીક્ષા કરવામાં આવશે.
આનાથી શું ફાયદો થશે?
- એરલાઇન્સના સંચાલનમાં સ્થિરતા આવશે.
- વિમાન ભાડામાં અચાનક મોટો વધારો થવાની શક્યતા ઓછી રહેશે.
- આનાથી સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ સેવાઓ ચાલુ રાખવામાં મદદ મળશે.
- નાના શહેરો, પ્રાદેશિક અને દૂરના વિસ્તારો સાથે હવાઈ જોડાણ જળવાઈ રહેશે.
- પ્રવાસન, વેપાર, હોટલ, લોજિસ્ટિક્સ અને રોકાણ જેવા ક્ષેત્રોને ફાયદો થશે.
- એરપોર્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો વધુ સારી રીતે ઉપયોગ કરી શકાય છે.
આ યોજના શા માટે જરૂરી હતી?
પશ્ચિમ એશિયાના સંકટને કારણે ATF ના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો છે. માર્ચ 2026 માં, ATF નો આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ પ્રતિ લિટર ₹60.50 ની આસપાસ હતો. મે 2026 સુધીમાં, તે લગભગ ₹142 પ્રતિ લિટર થઈ ગયો હતો. આનો અર્થ એ થયો કે માત્ર બે મહિનામાં ભાવ લગભગ 2.5 ગણો વધ્યો છે. એરલાઇન્સના કુલ સંચાલન ખર્ચમાં ATF નો હિસ્સો આશરે 40% છે. જો ઇંધણના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે, તો આ હિસ્સો 60% સુધી પહોંચી શકે છે. વધુમાં, ભારતીય એરલાઇન્સ માટે પાકિસ્તાનના હવાઈ ક્ષેત્રને બંધ કરવાથી યુરોપ, ઉત્તર અમેરિકા અને મધ્ય એશિયાની ફ્લાઇટ્સને લાંબા રૂટ લેવાની ફરજ પડી છે. આનાથી ઇંધણનો વપરાશ અને ખર્ચ બંનેમાં વધારો થયો છે. આ કારણોસર, સરકારે એરલાઇન્સ, મુસાફરો અને સમગ્ર ઉડ્ડયન ક્ષેત્રને આર્થિક આંચકાથી બચાવવા માટે આ ખાસ રાહત યોજના શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
