ઈરાનના મુખ્ય વાટાઘાટકાર, મોહમ્મદ બાકીર ગાલિબાફે જણાવ્યું હતું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ક્યારેય યુદ્ધ પહેલાની સ્થિતિમાં પાછું ફરી શકે નહીં. તેમણે કહ્યું કે યુએસ અને ઈરાન એક સંકલન પદ્ધતિ સ્થાપિત કરવા સંમત થયા છે, જેમાં હોટલાઇન અને સંપર્ક કેન્દ્રનો સમાવેશ થશે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી શાંતિ વાટાઘાટો વચ્ચે, તેહરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગે એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન બહાર પાડ્યું છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સ્ટ્રેટ દ્વારા શિપિંગ ફરી ક્યારેય પહેલા જેવું નહીં રહે. તેમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગનું સંચાલન ઈરાની નિયંત્રણ હેઠળ કરવામાં આવશે.
સોમવારે, સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં અમેરિકા સાથેની વાટાઘાટોમાંથી પરત ફરતી વખતે, ઈરાનના મુખ્ય વાટાઘાટકાર, મોહમ્મદ બાકીર ગાલિબાફે મીડિયાને જણાવ્યું હતું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ક્યારેય તેની યુદ્ધ પહેલાની સ્થિતિમાં પાછો નહીં આવે. તેમણે કહ્યું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ક્યારેય તેની યુદ્ધ પહેલાની સ્થિતિમાં પાછો નહીં આવે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ઈરાને ક્યારેય અમેરિકનો પર વિશ્વાસ કર્યો નથી અને ક્યારેય કરશે પણ નહીં. તેમણે ઉમેર્યું કે આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગ હવે ઈરાની વ્યવસ્થા હેઠળ કાર્ય કરશે.
ટેલિફોન હોટલાઇન પર કરાર
ગાલિબાફે જણાવ્યું હતું કે ઈરાન વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગ માટે એક ટેલિફોન હોટલાઇન સ્થાપિત કરવા સંમત થયું છે, જેથી અમેરિકા અને અન્ય દેશો સાથે ત્યાંથી પસાર થતા જહાજો અંગે કોઈપણ ગેરસમજને અટકાવી શકાય અને તેનું નિરાકરણ લાવી શકાય.
સીએનએન અનુસાર, તેમણે કહ્યું, “યુએસ અને ઈરાન એક સંકલન પદ્ધતિ સ્થાપિત કરવા સંમત થયા છે, જેમાં એક હોટલાઇન અને એક સંપર્ક કેન્દ્રનો સમાવેશ થશે જ્યાં કોઈપણ જહાજ તેના રૂટ અંગે કોઈ મૂંઝવણ અથવા સમસ્યાઓનો સામનો કરે તો તે આ કેન્દ્રનો સંપર્ક કરી શકશે.” તેમણે કહ્યું કે આ વ્યવસ્થા દરિયાઈ ટ્રાફિક સલામતી વધારવામાં અને જહાજોની સરળ હિલચાલ સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ કરશે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ઈરાન આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું પાલન કરશે અને સમસ્યાઓ અથવા ગેરસમજણોને ઉકેલવા માટે તાત્કાલિક પગલાં લેશે.
હોટલાઇનનો હેતુ
હોટલાઇનની જરૂરિયાત સમજાવતા, ગાલિબાફે કહ્યું, “સ્વાભાવિક રીતે, જેમ લેબનોન અથવા અન્યત્ર સમસ્યાઓ હોઈ શકે છે, તેવી જ રીતે હોર્મુઝમાં પણ હોઈ શકે છે. જેમ તમે જોયું, કેટલીક રાત્રે અથડામણો થઈ હતી.” હોટલાઇનના હેતુ વિશે પૂછવામાં આવતા, તેમણે કહ્યું કે તે એવા મુદ્દાઓને ઉકેલવા માટે છે જ્યાં યુએસને કોઈ વાંધો હોય અથવા જો કોઈ જહાજોને સ્પષ્ટતાની જરૂર હોય તો ફોન કરી શકે છે.
24 કલાકમાં લગભગ 2 ડઝન જહાજો પસાર થયા
ફેબ્રુઆરીમાં યુદ્ધની શરૂઆતમાં ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરી દીધું હતું. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈરાની રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન વચ્ચે શાંતિ કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા પછી તેને ફરીથી ખોલવામાં આવ્યું હતું, જેના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે તેલના ભાવમાં ઘટાડો થયો હતો. મરીનટ્રાફિકના ડેટા અનુસાર, છેલ્લા 24 કલાકમાં ઓછામાં ઓછા બે ડઝન જહાજો આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગ પરથી પસાર થયા છે. તેમાં પર્સિયન ગલ્ફમાંથી નીકળતા આઠ ટેન્કર અને બે કાર્ગો જહાજો અને પ્રવેશતા આઠ ટેન્કર અને છ કાર્ગો જહાજોનો સમાવેશ થાય છે.
હોર્મુઝ પર અમારું સંપૂર્ણ નિયંત્રણ છે – ટ્રમ્પનો દાવો
ઓવલ ઓફિસમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતા ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ખૂબ સારું કરી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું, “હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર અમારું સંપૂર્ણ નિયંત્રણ છે. અમારી પાસે નૌકાદળ છે, અને અમે નાકાબંધી કરી છે, જે બોમ્બમારા કરતાં ઘણી વધુ અસરકારક સાબિત થઈ છે. અમે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ખૂબ સારું કરી રહ્યા છીએ. ગઈકાલે, અમે હોર્મુઝ દ્વારા અત્યાર સુધીનું સૌથી વધુ તેલ પરિવહન કર્યું છે. અમારું હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખુલ્લું છે, અને અમારી પાસે એક એવો દેશ છે જેની પાસે ક્યારેય પરમાણુ શસ્ત્રો નહીં હોય.”
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોમાંનો એક છે. તે નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઇલ અને ગેસનું વહન કરે છે. વૈશ્વિક તેલ વેપારનો આશરે 20% ભાગ તેમાંથી પસાર થાય છે. યુદ્ધ દરમિયાન ઈરાન દ્વારા આ માર્ગ બંધ કરવાથી વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં ચિંતાઓ વધી હતી અને તેલના ભાવ પર અસર પડી હતી
