ભારત સરકાર બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં વધુ એક મોટો ફેરફાર કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. સૂત્રોને ટાંકીને અનેક મીડિયા અહેવાલોમાં જણાવાયું છે કે સરકાર નાની જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોને મોટી બેંકો સાથે મર્જ કરીને એક નવું મેગાસ્ટ્રક્ચર બનાવવાનું વિચારી રહી છે. નીતિ આયોગની ભલામણ બાદ, આ દરખાસ્ત ઝડપથી આગળ વધી રહી છે, અને એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે દેશની ઘણી નાની બેંકો ભવિષ્યમાં મોટી જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોનો ભાગ બની શકે છે. આ સમાચાર બાદ, બેંક ખાતાધારકો પ્રશ્ન કરી રહ્યા છે કે આ મર્જરથી તેમના ખાતાઓ પર શું અસર પડશે. ચાલો જાણીએ.
ખાતાધારકો આ સંક્રમણથી લાભોની અપેક્ષા રાખી શકે છે, જેમ કે મોટી બેંકમાં સુરક્ષામાં વધારો, વધુ સારી ડિજિટલ બેંકિંગ સેવાઓ અને વધુ સુવિધા. સરકાર સામાન્ય રીતે ખાતરી કરે છે કે ગ્રાહકોને થતી અડચણ ઓછી થાય અને ફેરફારો સરળતાથી લાગુ થાય.
કઈ બેંકોનું મર્જર થઈ શકે છે?
મીડિયા રિપોર્ટ્સ સૂચવે છે કે સરકાર ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંક, સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા, બેંક ઓફ ઇન્ડિયા અને બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્રને મોટી જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોમાં મર્જ કરવાનું વિચારી રહી છે. આ બેંકોને સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI), પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) અને બેંક ઓફ બરોડા (BoB) જેવી મોટી બેંકો સાથે મર્જ કરી શકાય છે.
આ દરખાસ્ત પર પ્રારંભિક દસ્તાવેજો તૈયાર કરવામાં આવ્યા હોવાનું જાણવા મળે છે અને ટૂંક સમયમાં તેને કેબિનેટ અને વડા પ્રધાન કાર્યાલયમાં મોકલવામાં આવશે. જો મંજૂરી મળી જાય, તો આ મેગા મર્જર નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માં પૂર્ણ થઈ શકે છે.
સરકાર આટલો મોટો ફેરફાર કેમ કરવા માંગે છે?
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં નાની બેંકો પર વધતા દબાણનો સામનો કરવો પડ્યો છે. આના ત્રણ મુખ્ય કારણો છે: વધતા ખર્ચ, સતત વધી રહેલા NPA અને નાની બેલેન્સ શીટને કારણે સ્પર્ધાત્મક લાભનો અભાવ. સરકાર બેંકોને મજબૂત બનાવવા માંગે છે જેથી તેઓ માત્ર રાષ્ટ્રીય જરૂરિયાતો જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે પણ સ્પર્ધા કરી શકે.
મર્જર પછી કયા ફેરફારો થશે?
એવું માનવામાં આવે છે કે મર્જર પછી, બેંકોની ધિરાણ ક્ષમતા વધશે, તેમની બેલેન્સ શીટ મજબૂત થશે, અને ટેકનોલોજી અને મેનેજમેન્ટમાં પણ સુધારો થઈ શકે છે. આનાથી વધુ કાર્યક્ષમ કામગીરી પણ થશે. 2017 અને 2020 ની વચ્ચે, સરકારે 10 બેંકોનું મર્જર કરીને ચાર મોટી બેંકો બનાવી. હવે, જો નવી યોજના લાગુ કરવામાં આવે છે, તો દેશમાં ફક્ત ચાર જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો જ રહેશે: SBI, PNB, BoB અને કેનેરા બેંક.
