સ્કૂલના બાળકો પણ હવે કટોકટીના ઇતિહાસનો અભ્યાસ કરશે. NCERT એ આ સંદર્ભમાં એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. 51 વર્ષ પછી, NCERT ના ધોરણ 9 ના પાઠ્યપુસ્તકમાં કટોકટીનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
NCERT ધોરણ 9 ના પાઠ્યપુસ્તકોમાં કટોકટીનો પ્રવેશ: લગભગ 51 વર્ષમાં પહેલી વાર, NCERT એ તેના ધોરણ 9 ના સામાજિક વિજ્ઞાન પાઠ્યપુસ્તકમાં 1975-77 ની કટોકટી પર એક વિગતવાર પ્રકરણનો સમાવેશ કર્યો છે. નવું પુસ્તક, “અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ સોસાયટી: ઇન્ડિયા એન્ડ બિયોન્ડ,” કટોકટીને ભારતીય લોકશાહી સામેના સૌથી મોટા પડકારોમાંના એક તરીકે વર્ણવે છે.
પુસ્તકમાં શું ઉલ્લેખ છે?
NCERT ના પાઠ્યપુસ્તકમાં જણાવાયું છે કે કટોકટી દરમિયાન, મોટાભાગના મૂળભૂત અધિકારો સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા, પ્રેસ પર સેન્સરશીપ લાદવામાં આવી હતી અને ઘણા વિપક્ષી નેતાઓ અને કાર્યકરોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. પુસ્તકમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે આ સમયગાળાએ ભારતીય લોકશાહી અને નાગરિક સ્વતંત્રતાની સંસ્થાઓની કસોટી કરી હતી.
આ પ્રકરણમાં કટોકટીની રાજકીય પૃષ્ઠભૂમિ, જયપ્રકાશ નારાયણના આંદોલન, લોકશાહી પર તેની અસર અને ૧૯૭૭ની સામાન્ય ચૂંટણીઓ પછી લોકશાહીની પુનઃસ્થાપનાનો પણ સમાવેશ થાય છે. NCERT અનુસાર, આ પહેલી વાર છે જ્યારે ધોરણ ૯ ના અભ્યાસક્રમમાં કટોકટીને આટલી વિગતવાર આવરી લેવામાં આવી છે.
સ્વતંત્ર ભારત સમક્ષ એક મોટો પડકાર: પાયલટ
NCERT ના ધોરણ 9 ના પાઠ્યપુસ્તકમાં કટોકટીનો સમાવેશ કરવા અંગે કોંગ્રેસના નેતા સચિન પાયલોટે કહ્યું કે જ્યારે પણ ભાજપ સરકાર કોઈપણ રાજ્યમાં કે કેન્દ્રમાં સત્તામાં હોય છે, ત્યારે તેઓ પોતાની ઈચ્છા મુજબ ઇતિહાસ રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. આજે લોકશાહી સામે જે પડકારો છે તે સ્વતંત્ર ભારતના ઇતિહાસમાં પહેલાં ક્યારેય જોવા મળ્યા નથી.
તેમણે કહ્યું કે સોશિયલ મીડિયા, મીડિયા, ન્યાયતંત્ર, અમલદારશાહી અને ચૂંટણી પંચનો ઉપયોગ કરીને જે રીતે અવાજો દબાવવામાં આવી રહ્યા છે તે પહેલી વાર છે જ્યારે કોઈ સરકાર આ સંસ્થાઓનો દુરુપયોગ કરી રહી છે.
