રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક મોટા પગલાની જાહેરાત કરી છે, જેમાં જૂના વેપાર કરારને તોડીને યુરોપિયન કાર અને ટ્રક પર 25% નવો ટેક્સ લાદવામાં આવ્યો છે. આ આશ્ચર્યજનક પગલાથી વિશ્વભરમાં નવા વેપાર યુદ્ધનો ભય ઉભો થયો છે. ટ્રમ્પના આ નિર્ણયની સીધી અસર વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન અને ઓટો સેક્ટર પર પડશે તે નિશ્ચિત છે.
ટર્નબેરી કરાર જોખમમાં છે
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે એક પોસ્ટમાં યુરોપિયન યુનિયન પર સંમત વેપાર કરારનું સંપૂર્ણ પાલન ન કરવાનો સીધો આરોપ લગાવ્યો હતો. જોકે, તેમણે પોતાના વાંધાઓ વિશે વધુ માહિતી આપી ન હતી. આ જાહેરાત આશ્ચર્યજનક છે કારણ કે ગયા જુલાઈમાં જ ટ્રમ્પ અને યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેને એક મહત્વપૂર્ણ વેપાર કરાર પર મહોર મારી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયથી સમગ્ર મામલો કેવી રીતે જટિલ બન્યો?
આ સમગ્ર વિવાદ આ વર્ષની શરૂઆતમાં યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયથી ઉદ્ભવ્યો છે. 2025 ના કરાર પર પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો જ્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો હતો કે રાષ્ટ્રપતિ પાસે EU માલ પર ટેરિફ લાદવાનો અથવા આર્થિક કટોકટી જાહેર કરવાનો કાનૂની અધિકાર નથી. શરૂઆતમાં, યુરોપિયન માલ પર 15% ટેરિફ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી હતી, પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય બાદ, આ મર્યાદા ઘટાડીને 10% કરવામાં આવી હતી.
ત્યારથી ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે અન્ય કાયદાઓનો ઉપયોગ કરીને નવા આયાત કર લાદવાની ઝુંબેશ શરૂ કરી છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર હાલમાં વેપાર અસંતુલન અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા જોખમોને ટાંકીને નવા ટેરિફ શાસન લાદવાની તપાસમાં વ્યસ્ત છે. આ તપાસના પરિણામ યુરોપિયન યુનિયન સાથેના કરારને સંપૂર્ણપણે પાટા પરથી ઉતારી શકે છે.
વિશ્વના સૌથી મોટા વ્યવસાય પર શું અસર પડશે?
જો આ નવો ટેરિફ લાગુ કરવામાં આવશે, તો તેના આર્થિક પરિણામો વ્યાપક બનશે. સામાન્ય માણસના દૃષ્ટિકોણથી, યુ.એસ.માં મોંઘી કાર અને ટ્રક પરિવહન અને લોજિસ્ટિક્સ પર સીધી અસર કરશે, વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાઓને વિક્ષેપિત કરશે અને સંભવતઃ ફુગાવાના નવા મોજાને ઉત્તેજિત કરશે.
ડેટા દર્શાવે છે કે 2024 માં યુએસ અને EU વચ્ચે માલ અને સેવાઓનો કુલ વેપાર 1.7 ટ્રિલિયન યુરો (આશરે $2 ટ્રિલિયન) હોવાનો અંદાજ હતો. યુરોપિયન આંકડા એજન્સી, યુરોસ્ટેટ અનુસાર, આ 4.6 બિલિયન યુરોનો દૈનિક સરેરાશ દર્શાવે છે. EUનો અંદાજ છે કે દ્વિપક્ષીય કરાર યુરોપિયન ઓટોમેકર્સને દર મહિને આશરે 500 થી 600 મિલિયન યુરો બચાવશે. ટ્રમ્પના તાજેતરના નિર્ણયથી આ નોંધપાત્ર બચત સીધી રીતે ગ્રહણ થઈ ગઈ છે.
“સોદો એ સોદો છે” – યુરોપ આપણને એક જૂના વચનની યાદ અપાવે છે
યુરોપિયન યુનિયન પણ આ મુદ્દા પર પીછેહઠ કરવા તૈયાર નથી. સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય બાદ, યુરોપિયન કમિશને ફેબ્રુઆરીમાં પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું, જેમાં કહ્યું કે “સોદો એ સોદો છે.” તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે યુએસ તેમનો સૌથી મોટો વેપારી ભાગીદાર છે, તેથી તેઓ અપેક્ષા રાખે છે કે યુએસ સંયુક્ત નિવેદનમાં આપેલી તેની પ્રતિબદ્ધતાઓનું પાલન કરશે.
યુરોપે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેના ઉત્પાદનોને મોટાભાગની સ્પર્ધાત્મક સારવારનો લાભ મળતો રહેવો જોઈએ અને પૂર્વ-નિર્ધારિત મર્યાદાથી વધુ કોઈ ટેરિફ વધારો થવો જોઈએ નહીં.
