ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂના તાજેતરના નિર્ણયોએ દેશમાં રાજકીય હલચલ મચાવી દીધી છે. ભ્રષ્ટાચારના કેસોમાં ફસાયેલા નેતન્યાહૂની કોર્ટમાં જજ સાથે ઘર્ષણ થયું હતું. વિપક્ષી નેતા યાર લિપાડે નેતન્યાહૂ પર બંધારણમાં ફેરફાર કરવા અને લોકશાહીને નબળી પાડવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. આવો જાણીએ કયા ત્રણ સંકેત છે કે નેતન્યાહૂ તાનાશાહીના રસ્તે ચાલી રહ્યા છે.
ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂના તાજેતરના નિર્ણયોથી દેશના રાજકીય માહોલમાં હલચલ મચી ગઈ છે. ત્રણ દુશ્મન દેશો સાથે યુદ્ધ લડી રહેલા નેતન્યાહૂ હવે સરમુખત્યાર બનવાના રસ્તે ચાલી રહ્યા છે. તાજેતરમાં જ તેના ત્રણ મોટા નિર્ણયો દ્વારા આ વાત સ્પષ્ટ પણે સાબિત થઈ છે. ભ્રષ્ટાચારના ગંભીર આરોપોનો સામનો કરી રહેલા નેતન્યાહૂ હવે ન્યાયતંત્ર, સૈન્ય અને સુરક્ષા એજન્સીઓમાં મોટા ફેરફારો કરી રહ્યા છે, જેના કારણે તેમની સરમુખત્યારશાહી વૃત્તિનો ભય વધી રહ્યો છે.
સાથે જ જાણકારોનું માનવું છે કે નેતન્યાહૂ પોતાની રીતે સંવિધાન બદલવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે, જેનાથી દેશમાં લોકતાંત્રિક સંતુલન બગડી શકે છે. આવો જાણીએ કયા ત્રણ કારણો છે જે સ્પષ્ટ સંકેત આપી રહ્યા છે કે નેતન્યાહૂ હવે તાનાશાહ બનવાના રસ્તે આગળ વધી રહ્યા છે.
જ્યારે નેતન્યાહૂએ જજનો સામનો કર્યો
ટાઈમ્સ ઑફ ઈઝરાયલના રિપોર્ટ મુજબ ત્રણ દિવસ પહેલા નેતન્યાહૂની કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન જજ સાથે ઘર્ષણ થયું હતું. આ સુનાવણી તેમની સામે ચાલી રહેલા ભ્રષ્ટાચારના કેસ સાથે સંબંધિત હતી. જ્યારે કોર્ટે આ જુબાની વહેલી તકે પૂરી કરવા જણાવ્યું તો નેતન્યાહૂ ગુસ્સે થયા અને જજ પર બૂમો પાડવા લાગ્યા. તેના પર લાંચ, છેતરપિંડી અને ગુનાહિત વિશ્વાસઘાત સહિત ભ્રષ્ટાચારના ત્રણ ગંભીર આરોપો લાગી રહ્યા છે. તેમની ક્રિયાઓ ન્યાયતંત્ર પ્રત્યેના તેમના વલણને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જે ઇઝરાઇલની લોકશાહીના ભવિષ્ય વિશે પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.
તેઓ વિરોધીઓને બિલકુલ છોડતા નથી
નેતન્યાહૂએ પોતાની જ લિકુડ પાર્ટીમાં વિરોધીઓને નિશાન બનાવવાનું શરૂ કરી દીધું છે. હાલમાં જ તેમણે રક્ષા મંત્રી યોવ ગેલન્ટને પદ પરથી હટાવી દીધા હતા. બહાદુર વડા પ્રધાન નેતાન્યાહુની ન્યાયિક સુધારણા યોજનાઓની વિરુદ્ધ હતા અને ખુલ્લેઆમ તેનો વિરોધ કર્યો હતો. એટલું જ નહીં, ગેલન્ટના નજીકના ઇઝરાયેલી આર્મી ચીફની નેતન્યાહૂએ હકાલપટ્ટી પણ કરી હતી. પીએમના આ પગલાંને જોતા કહી શકાય કે વડાપ્રધાન પોતાની સત્તા મજબૂત કરવા માટે કોઈ પણ હદ સુધી જઈ શકે છે, પછી ભલેને તેનો મતલબ સેનાના ઉચ્ચ અધિકારીઓને હટાવવાનો હોય.
શિન બેટના વડાની હકાલપટ્ટીથી રોષ
હવે નેતન્યાહુએ ઈઝરાયલની આંતરિક સુરક્ષા એજન્સી ‘શિન બેટ’ના વડાને પણ હટાવી દીધા છે. શિન બેટના વડા દેશની આંતરિક સુરક્ષા સંભાળે છે અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા નીતિમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. તેમની હકાલપટ્ટીને લઇને વિરોધ પક્ષોમાં ભારે નારાજગી છે. વિપક્ષી નેતા યાર લિપાદે આ નિર્ણયની નિંદા કરતા કહ્યું કે નેતન્યાહૂ પોતાની રીતે સંવિધાન બદલવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે. આ નિર્ણયનો સરકારના કાયદાકીય સલાહકારે પણ વિરોધ કર્યો છે, જે સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે કે નેતન્યાહૂની સરકારમાં સત્તાનું કેન્દ્રીકરણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે.
સરમુખત્યારશાહી તરફનાં પગલાં
નેતન્યાહુના તાજેતરના નિર્ણયો સૂચવે છે કે તેઓ સત્તા પર પોતાની પકડ મજબૂત કરવા માટે ન્યાયતંત્ર, લશ્કરી નેતૃત્વ અને સુરક્ષા એજન્સીઓમાં મનસ્વી રીતે ફેરફાર કરી રહ્યા છે. તેમણે જે રીતે વિરોધીઓને દરવાજો દેખાડ્યો છે તે લોકશાહી સંસ્થાઓ નબળી પડવાનો સંકેત આપે છે. ભૂતકાળમાં, નેતન્યાહૂ સરકાર પર ન્યાયિક સુધારણાના નામે અદાલતોની સ્વતંત્રતા પર કાપ મૂકવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે.
ઇઝરાયલમાં વધતી અસ્થિરતા
ઇઝરાઇલ હાલમાં આંતરિક અસ્થિરતાના સમયગાળામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. જનતાનો એક મોટો વર્ગ નેતન્યાહૂ સરકારના નિર્ણયોનો વિરોધ કરી રહ્યો છે. દેશભરમાં વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે અને વિરોધી પક્ષો સતત લોકશાહીને બચાવવાની અપીલ કરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં નેતન્યાહૂ પોતાની સત્તા બચાવવા માટે હજુ વધુ આકરાં પગલાં ભરે છે કે પછી ઇઝરાયલમાં લોકશાહી સંતુલન જળવાઈ રહેશે કે કેમ તે જોવું મહત્ત્વનું બની રહેશે. હાલ તો તેમના નિર્ણયોથી એ સવાલ ઉઠવા લાગ્યો છે કે શું નેતન્યાહુ દુનિયાના નવા તાનાશાહ બનવાના રસ્તા પર છે?
