ઈરાન-ઈઝરાયલ તણાવ અને વૈશ્વિક પુરવઠામાં વિક્ષેપને કારણે, ભારતમાં LPG સિલિન્ડર મોંઘા થયા છે. તેલ કંપનીઓએ ઘરેલુ સિલિન્ડરના ભાવમાં વધારો કર્યો છે. સરકારે ઉત્પાદન વધારવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે અને ઘરેલું ગ્રાહકોને પુરવઠો જાળવવા પ્રાથમિકતા આપી છે.
દેશના કેટલાક શહેરોમાં LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં વધારો અને પુરવઠાની અછતના અહેવાલોએ લોકોની ચિંતા વધારી છે. તેલ કંપનીઓએ તાજેતરમાં ઘરેલુ અને વાણિજ્યિક ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં વધારો કર્યો છે. સરકારનો દાવો છે કે આ આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવમાં વધારો અને મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવનું પરિણામ છે.
મધ્ય પૂર્વ કટોકટીની અસર
ભારતમાં LPG ના ભાવમાં વધારો ઈરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે હોવાનું માનવામાં આવે છે. ઈરાન નજીક હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં પુરવઠામાં વિક્ષેપને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે તેલ અને ગેસના ભાવમાં વધારો થયો છે. ભારત તેની LPG જરૂરિયાતોનો મોટો જથ્થો આયાત કરે છે, તેથી આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવમાં વધારો દેશ પર સીધી અસર કરી રહ્યો છે.
ભારત આયાત પર નિર્ભર છે
ભારતની રસોઈ ગેસની માંગનો આશરે 60 ટકા આયાત દ્વારા પૂર્ણ થાય છે. આ LPGનો આશરે 80-90 ટકા ભાગ મધ્ય પૂર્વીય દેશોમાં જેમ કે સાઉદી અરેબિયા, કુવૈત, કતાર અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતમાંથી આવે છે. તેથી, આ ક્ષેત્રમાં કોઈપણ સમસ્યાની તાત્કાલિક અસર ભારતના ગેસ બજાર પર પડે છે.
ગેસના ભાવમાં કેટલો વધારો થયો?
૭ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ, તેલ કંપનીઓએ ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં આશરે ₹૬૦નો વધારો કર્યો હતો. પરિણામે, દિલ્હીમાં ૧૪.૨ કિલોગ્રામના બિન-સબસિડીવાળા સિલિન્ડરની કિંમત હવે ₹૯૧૩ થઈ ગઈ છે. ૧૯ કિલોગ્રામના કોમર્શિયલ સિલિન્ડરની કિંમત આશરે ₹૧૧૪-૧૧૫ વધીને આશરે ₹૧,૮૮૩ થઈ ગઈ છે. મુંબઈ, બેંગલુરુ અને અન્ય મોટા શહેરોમાં કેટલીક હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટે પણ ગેસ પુરવઠાની અછતની ફરિયાદ કરી છે.
સરકારી પગલાં
પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે, પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયે ઓઇલ રિફાઇનરીઓને LPG ઉત્પાદન વધારવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. ઘરેલુ ગ્રાહકોને પ્રાથમિકતા આપવા અને ગેસના કાળાબજારને રોકવા માટે સિલિન્ડર બુકિંગ વચ્ચે 25 દિવસનો તફાવત સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે. હોસ્પિટલો અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ જેવા આવશ્યક ક્ષેત્રોને પણ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે.
ગભરાવાની જરૂર નથી: સરકાર
પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ જણાવ્યું છે કે ઘરેલુ ગ્રાહકો માટે ગેસની કોઈ અછત નથી અને સરકાર પુરવઠો જાળવવા માટે સતત પગલાં લઈ રહી છે. તેમણે લોકોને ગભરાટ ટાળવા અથવા વધારાના સિલિન્ડરનો સંગ્રહ કરવાનું ટાળવા પણ વિનંતી કરી.
