જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને ગલ્ફ રિજનમાંથી તેલ પુરવઠો અને ઉત્પાદન સુધરશે તો પણ સમય લાગશે, અને વૈશ્વિક તેલ ઇન્વેન્ટરી જૂન અને જુલાઈ સુધી ઓછી રહેશે. આનો અર્થ એ છે કે ઇન્વેન્ટરીમાં વધુ ઘટાડો ભાવ પર ફરીથી દબાણ લાવી શકે છે.
પશ્ચિમ એશિયાના સંકટ વચ્ચે, ભારતે LNG અને અન્ય ઇંધણ મેળવવા માટે વિવિધ સ્ત્રોતોનો ઉપયોગ કર્યો, જેનાથી તેને કટોકટીનો સામનો કરવામાં મદદ મળી. S&P ગ્લોબલ એનર્જી નિષ્ણાતોના મતે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી વૈશ્વિક LNG પુરવઠામાં આશરે 17 ટકાનો વિક્ષેપ પડ્યો. જોકે, વિશ્વના ચોથા સૌથી મોટા LNG ખરીદનાર ભારતે ઓમાન, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, નાઇજીરીયા અને અંગોલાને સમાવિષ્ટ કરવા માટે તેના પુરવઠા સ્ત્રોતોનો સફળતાપૂર્વક વિસ્તાર કર્યો, જેના પરિણામે LNG આયાત પર ન્યૂનતમ અસર પડી, જેના પરિણામે એપ્રિલ અને મે 2026 માં અનુક્રમે 5 ટકા અને 2 ટકાનો ઘટાડો થયો.
નિષ્ણાતોના મતે, આ વિકાસ વૈવિધ્યસભર પુરવઠા શૃંખલા, મજબૂત માળખાગત સુવિધાઓ અને વ્યૂહાત્મક સ્ત્રોતોની પહોંચનું મહત્વ દર્શાવે છે. સંશોધન અને ઉત્પાદન બજાર, LNG વેપાર અને દરિયાઈ લોજિસ્ટિક્સમાં બદલાતી ભૂરાજકીય વાસ્તવિકતાઓને અનુકૂલન કરવાની ક્ષમતા લાંબા ગાળાની ઉર્જા સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ બની છે. S&P ગ્લોબલ એનર્જીએ જણાવ્યું હતું કે LNG સહિત ભારતના ઇંધણ બજારે મજબૂતાઈ દર્શાવી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી વૈશ્વિક LNG પુરવઠામાં આશરે 17 ટકાનો વિક્ષેપ પડ્યો. જોકે, વિશ્વના ચોથા સૌથી મોટા LNG ખરીદનાર ભારતે નોંધપાત્ર સ્થિતિસ્થાપકતા દર્શાવી. ઓમાન, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, નાઇજીરીયા અને અંગોલાને સમાવિષ્ટ કરવા માટે પુરવઠા સ્ત્રોતોના સફળ વિસ્તરણથી ભારતના LNG આયાત પર ન્યૂનતમ અસર પડી છે.
ક્રૂડ ઓઇલ પણ તૂટી ગયું
તેવી જ રીતે, ભારતે રશિયા, તેમજ વેનેઝુએલા અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સહિત અન્ય દેશો પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદ્યું છે. S&P ગ્લોબલ એનર્જીના પ્રિન્સિપલ રિસર્ચ એનાલિસ્ટ જોહાન ઉટામાએ જણાવ્યું હતું કે, “એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે ભારત ભવિષ્યમાં આવનારા અવરોધોને ઘટાડવા માટે તેની કેટલીક વૈવિધ્યસભર LNG પ્રાપ્તિ પદ્ધતિઓ જાળવી રાખશે, જે તેની લાંબા ગાળાની ખરીદી વ્યૂહરચના પર હકારાત્મક અસર કરી શકે છે.” હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના અસરકારક બંધ થવાના પરિણામે ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં પ્રવાહી ઇંધણ ઉત્પાદનમાં દરરોજ 15 મિલિયન બેરલનો ઘટાડો થયો. જોકે, આક્રમક સ્ટોકપાઇલિંગ અને વૈશ્વિક માંગ વ્યવસ્થાપન, જેમાં ચીન અને જાપાન દ્વારા ક્રૂડ ઓઇલની આયાતમાં તીવ્ર ઘટાડો અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાંથી નિકાસમાં વધારો શામેલ છે, ભાવમાં અસ્થિરતાને આશ્ચર્યજનક રીતે મર્યાદિત રાખી છે.” S&P ગ્લોબલ એનર્જીના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ અને સંશોધન વડા (તેલ બજારો, ઊર્જા અને ગતિશીલતા) જીમ બર્કહાર્ટે જણાવ્યું હતું કે, “હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું અસરકારક બંધ થવું ઇતિહાસમાં સૌથી મોટો તેલ પુરવઠા વિક્ષેપ હતો. આ વિક્ષેપ હજુ પણ છે, પરંતુ મર્યાદિત ભાવ પ્રતિક્રિયા આશ્ચર્યજનક છે.”
આ પડકાર જૂન-જુલાઈ સુધી ચાલુ રહેશે.
જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને ગલ્ફ ક્ષેત્રમાંથી તેલ પુરવઠો અને ઉત્પાદન સુધરશે તો પણ તેમાં સમય લાગશે, અને વૈશ્વિક તેલ ભંડાર જૂન-જુલાઈ સુધી ઘટતો રહેશે. આનો અર્થ એ થયો કે અનામતમાં વધુ ઘટાડો ભાવો પર ફરીથી દબાણ લાવી શકે છે. ભારત અંગે, તેમણે કહ્યું કે તેલ સંશોધન અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવું એ ભારત માટે એક વ્યૂહાત્મક આવશ્યકતા બની ગઈ છે. વૈશ્વિક ઉત્પાદન બજારો સંસાધન સુરક્ષા, પોર્ટફોલિયો વૈવિધ્યકરણ અને શિસ્તબદ્ધ રોકાણને વધુને વધુ પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે. ભારત માટે, ઊર્જા સુરક્ષા હવે મૂળભૂત રીતે સંશોધન અને ઉત્પાદન ઍક્સેસ અને વૈશ્વિક પોર્ટફોલિયો વૈવિધ્યકરણ સાથે જોડાયેલી છે. S&P ગ્લોબલ એનર્જીના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર (એક્સપ્લોરેશન અને પ્રોડક્શન) નિક શર્માએ જણાવ્યું હતું કે, “આગળ વધતાં, વર્તમાન વાતાવરણ વૈશ્વિક અને ભારતીય સંશોધન અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રો બંને માટે સ્પષ્ટ દિશાત્મક પરિવર્તનને મજબૂત બનાવે છે. મજબૂતાઈ મૂલ્ય માટે પ્રાથમિક માપદંડ બની રહી છે. તેમણે ઉમેર્યું, “ફક્ત સ્કેલ અથવા ખર્ચ ઘટાડા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાને બદલે, સ્થિર સંસાધનોની ઍક્સેસ, ઝડપી પ્રોજેક્ટ પૂર્ણતા અને વૈવિધ્યસભર પુરવઠા પોર્ટફોલિયો વધુ મહત્વ મેળવી રહ્યું છે.”
