કેન્દ્ર સરકારે દર્દીઓની સલામતી માટે તાત્કાલિક અસરથી ૧૬ ફિક્સ્ડ-ડોઝ કોમ્બિનેશન (FDC) દવાઓના ઉત્પાદન, વેચાણ અને વિતરણ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ દવાઓમાં એન્ટિબાયોટિક્સ, પેટના દુખાવાની દવાઓ, ડાયાબિટીસની દવાઓ અને અમુક કોસ્મેટિક અને ત્વચા ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે. સરકારે ડ્રગ્સ એન્ડ કોસ્મેટિક્સ એક્ટ, ૧૯૪૦ ની કલમ ૨૬A હેઠળ આ કાર્યવાહી કરી છે.
સરકારી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, નિષ્ણાત સમિતિ, ડ્રગ્સ ટેકનિકલ એડવાઇઝરી બોર્ડ (DTAB) અને તેની પેટા-સમિતિ દ્વારા કરવામાં આવેલી સમીક્ષામાં જાણવા મળ્યું છે કે આ દવાઓના સંયોજનોનો કોઈ મજબૂત ક્લિનિકલ આધાર નથી અને તેમના ફાયદાઓને સમર્થન આપવા માટે પૂરતા વૈજ્ઞાનિક પુરાવા પણ નથી.
સમીક્ષા પ્રક્રિયા 2021 થી ચાલી રહી હતીઆ દવાઓ માટેની તપાસ પ્રક્રિયા 2021 માં શરૂ થઈ હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન ઉપલબ્ધ વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો અને તબીબી ડેટાનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું હતું. ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ અને અન્ય હિસ્સેદારોને તેમના મંતવ્યો રજૂ કરવાની તક આપવામાં આવી હતી, પરંતુ નિષ્ણાત સમિતિ તેમની દલીલોથી સંતુષ્ટ ન હતી. ત્યારબાદ, ડિસેમ્બર 2024 માં, પેટા સમિતિએ તમામ 16 દવા સંયોજનો પર પ્રતિબંધ મૂકવાની ભલામણ કરી.
એન્ટિબાયોટિક્સ વિશે મોટાભાગના પ્રશ્નો
પ્રતિબંધિત દવાઓમાં એમોક્સિસિલિન + સેરાટિયોપેપ્ટિડેઝ, એમોક્સિસિલિન + સેરાટિયોપેપ્ટિડેઝ + લેક્ટોબેસિલસ સ્પોરોજેન્સ, સેફ્યુરોક્સાઈમ + સેરાટિયોપેપ્ટિડેઝ અને સેફાડ્રોક્સિલ + પ્રોબેનેસિડ જેવા એન્ટિબાયોટિક સંયોજનોનો સમાવેશ થાય છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે આ દવાઓમાંના કેટલાક ઘટકોને એકસાથે આપવાથી કોઈ સ્પષ્ટ ક્લિનિકલ લાભ જોવા મળ્યો નથી.
પેટના દુખાવા અને ડાયાબિટીસ માટેની દવાઓ પણ શામેલ છે.
સરકારે પેટના દુખાવા અને ખેંચાણ માટે દવાઓ, જેમ કે ડાયસાયક્લોમાઇન + પેરાસીટામોલ + ક્લિડીનિયમ બ્રોમાઇડ પર પણ પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. વધુમાં, ડાયાબિટીસ દવાના સંયોજન ગ્લિક્લેઝાઇડ + ક્રોમિયમ પિકોલિનેટ પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે ડાયાબિટીસની સારવાર માટે ક્રોમિયમ પિકોલિનેટનો ઉપયોગ કોઈપણ માનક તબીબી માર્ગદર્શિકા દ્વારા ભલામણ કરવામાં આવતો નથી.
દર્દીઓની સલામતી પર સરકારનો ભાર
સરકારનું કહેવું છે કે દવાઓનો ઉપયોગ ફક્ત વૈજ્ઞાનિક આધારો અને તબીબી જરૂરિયાતના આધારે જ થવો જોઈએ. એવા સંયોજનો જે દર્દીઓને વધારાના ફાયદા આપતા નથી અને સંભવિત જોખમો વધારે છે તેમને બજારમાં રહેવા દેવા જોઈએ નહીં. આ સરકારના નિર્ણયને દવાઓના સલામત અને તર્કસંગત ઉપયોગ તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
 દવાઓના ઉત્પાદન, વેચાણ અને વિતરણ){kind=link}