વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું, “યુરોપ શસ્ત્રો વેચે છે, જેનો ઉપયોગ ભારત પર હુમલો કરવા માટે પણ થાય છે. આ ફક્ત હમણાં જ થઈ રહ્યું નથી, પરંતુ ઘણા વર્ષોથી થઈ રહ્યું છે. આપણે ભારતીયોએ ક્યારેય યુરોપને જોખમમાં નાખવા જેવું કંઈ કર્યું નથી.
રશિયા પાસેથી ભારત દ્વારા તેલ ખરીદવાની અમેરિકા અને ઘણા યુરોપિયન દેશો દ્વારા આકરી ટીકા કરવામાં આવી છે. યુરોપ દ્વારા રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા અંગેના પ્રશ્નના જવાબમાં, વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે યુરોપિયન દેશો પર આકરા પ્રહારો કરતા કહ્યું કે આ દેશો ભારતના દુશ્મનોને તેલ વેચે છે, જેનો ઉપયોગ પછી આપણા પર હુમલો કરવા માટે થાય છે. આ તાજેતરમાં નહીં, પરંતુ ઘણા વર્ષોથી થઈ રહ્યું છે. પરંતુ આપણે ભારતીયોએ ક્યારેય યુરોપને જોખમમાં નાખવા જેવું કંઈ કર્યું નથી. તેથી, મને લાગે છે કે આ એક માન્ય મુદ્દો છે.”
સમાચાર એજન્સી ANIના અહેવાલ મુજબ, ચર્ચા દરમિયાન એક પત્રકારે વિદેશ મંત્રીને પૂછ્યું કે ભારતને “રશિયા પ્રત્યે ખૂબ સહાનુભૂતિ છે” અને “રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા માટે ખૂબ ઉત્સુક છે”, જેના જવાબમાં જયશંકરે બે મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓનો ઉલ્લેખ કરીને જોરદાર જવાબ આપ્યો અને ભારતના રાષ્ટ્રીય હિતોનું રક્ષણ કરવા અને ઉર્જા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે વ્યવહારિક અભિગમ પર ભાર મૂક્યો.
‘આપણા શસ્ત્રોએ યુરોપ પર હુમલો કર્યો ન હતો’
પોતાના પ્રતિભાવમાં જયશંકરે કહ્યું, “હું બે વાત કહેવા માંગુ છું. હું કિંમત અને ઉપલબ્ધતાના આધારે તેલ ખરીદું છું. તે સમયે, બજારમાં ઉપલબ્ધ મોટાભાગનું તેલ રશિયાનું હતું કારણ કે યુરોપિયન દેશો મુખ્યત્વે મધ્ય પૂર્વમાંથી તેલ ખરીદતા હતા, જે આપણો પરંપરાગત સપ્લાયર પણ હતો. તેથી, પરિસ્થિતિઓએ અમને ચોક્કસ દિશામાં આગળ વધવાની ફરજ પાડી.”
તેમણે ભારતની સુરક્ષા સંબંધિત બાબતોમાં યુરોપની ઐતિહાસિક અને નૈતિક અસંગતતાઓ તરફ પણ ધ્યાન દોર્યું. વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું, “કોઈ પણ યુરોપિયન દેશ પર ભારતીય શસ્ત્રોથી હુમલો કરવામાં આવ્યો નથી. હું ઈચ્છું છું કે હું યુરોપિયન શસ્ત્રો અંગે ભારત વિશે પણ આવું જ કહી શકું.”
જ્યારે જયશંકરને વિસ્તારથી પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે તેમણે આ પ્રદેશમાં પશ્ચિમી શસ્ત્રોના પુરવઠા અંગે ભારતની લાંબા સમયથી ચાલી આવતી ચિંતાઓનો પુનરોચ્ચાર કર્યો. વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું, “યુરોપ એવા શસ્ત્રો વેચે છે જેનો ઉપયોગ ભારત પર હુમલો કરવા માટે પણ થાય છે. આ ફક્ત તાજેતરની ઘટના નથી, પરંતુ ઘણા વર્ષોથી બની રહી છે. આપણે ભારતીયોએ ક્યારેય યુરોપને જોખમમાં નાખવા જેવું કંઈ કર્યું નથી. મને લાગે છે કે તે એક માન્ય મુદ્દો છે.”
‘અમે પણ રમત સમજીએ છીએ’: જયશંકરનો અમેરિકા પર કટાક્ષ
2022 ની ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કરતા, જયશંકરે કહ્યું કે મોસ્કો પર પશ્ચિમી પ્રતિબંધો પછી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે પણ વૈશ્વિક ઊર્જા બજારને સ્થિર કરવામાં ભારતની ભૂમિકાને સ્વીકારી. વિદેશ મંત્રીના જણાવ્યા મુજબ, વોશિંગ્ટને નવી દિલ્હીને વૈશ્વિક ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા અને તેલ પુરવઠામાં મોટા વિક્ષેપોને રોકવા માટે રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા.
જયશંકરે કહ્યું, “લોકોએ એ પણ યાદ રાખવું જોઈએ કે તે સમયે, અમેરિકાએ ખાસ કરીને ભારતને વૈશ્વિક બજારમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે રશિયન તેલ ખરીદવા કહ્યું હતું. ગયા વર્ષે, રશિયન તેલ ખરીદવા બદલ અમારા પર ભારે ટેરિફ લાદ્યા પછી, અમેરિકાએ રશિયન તેલ પરના પ્રતિબંધો હટાવી લીધા. ચાલો એવું ન કહીએ કે તેમાં કોઈ મહાન સિદ્ધાંત સામેલ છે.”
તેમણે ઉમેર્યું, “નીતિઓ એક દિવસ લાગુ કરવામાં આવે છે અને બીજા દિવસે જતી રહે છે, એટલે કે જ્યારે તે આપણા માટે યોગ્ય હોય ત્યારે આપણે તે કરીએ છીએ, અને જ્યારે તે યોગ્ય ન હોય ત્યારે નથી કરતા. જુઓ, આપણે બધા સ્માર્ટ લોકો છીએ. આપણે જાણીએ છીએ કે આ રમત કેવી રીતે રમાય છે. તેથી મને નથી લાગતું કે તે ખરેખર સિદ્ધાંતો અથવા નૈતિક મુદ્રા વિશે છે.”
