જેડી વાન્સ કતારના પીએમને મળ્યા, શાંતિ યોજના પર તેહરાનના પ્રતિભાવની રાહ જોઈ રહ્યા છે

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધનો અંત લાવવાના પ્રયાસો તેજ થયા છે. અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વાન્સે કતારના વડા પ્રધાન સાથે મુલાકાત કરી. કતાર હવે પાકિસ્તાન સાથે બેક-ચેનલ વાટાઘાટોમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. શાંતિ કરાર અને પરમાણુ વાટાઘાટો આગળ વધારવા માટે અમેરિકા ઈરાનના પ્રતિભાવની રાહ જોઈ રહ્યું છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધનો અંત લાવવાના પ્રયાસો ચાલુ છે. આ દરમિયાન, અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વાન્સે કતારના વડા પ્રધાન શેખ મોહમ્મદ બિન અબ્દુલ રહેમાન અલ-થાની સાથે મહત્વપૂર્ણ મુલાકાત કરી. આ મુલાકાત ત્યારે થઈ રહી છે જ્યારે અમેરિકા શાંતિ કરાર અંગે ઈરાન તરફથી પ્રતિભાવની રાહ જોઈ રહ્યું છે. અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે એક પાનાનો કરાર તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.

આ કરારમાં વધુ યુદ્ધ અટકાવવા અને પરમાણુ કાર્યક્રમ જેવા મુખ્ય મુદ્દાઓ પર વાટાઘાટો શરૂ કરવાની યોજનાનો સમાવેશ થાય છે. યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયોએ કહ્યું કે તેમને આશા છે કે ઈરાન ટૂંક સમયમાં જવાબ આપશે. તેમણે કહ્યું કે યુએસ ઇચ્છે છે કે વાટાઘાટો ગંભીરતાથી આગળ વધે અને કાયમી ઉકેલ શોધે.

શાંતિ મંત્રણામાં કતારની ભૂમિકા શું છે?

પાકિસ્તાન હાલમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સત્તાવાર મધ્યસ્થી તરીકે સેવા આપે છે, પરંતુ કતાર પડદા પાછળની વાટાઘાટોમાં પણ સક્રિય રીતે સામેલ છે. યુએસ અધિકારીઓ માને છે કે ઈરાન સાથે વાટાઘાટોને સરળ બનાવવામાં કતારની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ છે..

એવું કહેવાય છે કે કતારના વડા પ્રધાન ફક્ત આ બેઠક માટે વોશિંગ્ટન ગયા હતા અને બેઠક પછી તરત જ પાછા ફર્યા હતા. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, કતાર હાલમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની બેક-ચેનલ વાટાઘાટોનો ભાગ છે. આનો અર્થ એ છે કે બંને દેશો ગુપ્ત સંપર્ક જાળવી રહ્યા છે.

કતારના અધિકારીઓ IRGC ના સંપર્કમાં છે

રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે કતારના અધિકારીઓ ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) ના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે સીધા સંપર્કમાં છે. આ અધિકારીઓ યુદ્ધ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે વાટાઘાટો અંગે મુખ્ય નિર્ણયો લઈ રહ્યા છે. કતાર પાકિસ્તાન સાથે તેના પ્રયાસોનું સંકલન કરી રહ્યું છે. વોશિંગ્ટનની યાત્રા પહેલાં, કતારના વડા પ્રધાને પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન સાથે પણ વાત કરી હતી.

કતાર અગાઉ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વાટાઘાટોમાં મદદ કરી ચૂક્યું છે. જૂન 2025માં યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યા પહેલા જીનીવા વાટાઘાટોમાં કતારી અધિકારીઓ પણ સામેલ હતા. તે સમયે ઓમાન સત્તાવાર મધ્યસ્થી હતું, પરંતુ કતાર પડદા પાછળ વાટાઘાટોમાં મદદ કરી રહ્યું હતું.