દેશની રાજનીતિમાં તાજેતરમાં મોટા ફેરફાર વચ્ચે આમ આદમી પાર્ટી (AAP)ના અનેક રાજ્યસભા સાંસદોએ ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)માં જોડાતા મોટો રાજકીય મુદ્દો ઊભો થયો છે. ખાસ કરીને Raghav Chadha સહિત કુલ 7 સાંસદોના પક્ષ પરિવર્તન પછી સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે શું તેમની સાંસદ તરીકેની સભ્યતા રદ થઈ શકે?
⚖️ શું કહે છે એન્ટી-ડિફેક્શન કાયદો?
ભારતમાં દળબદલી રોકવા માટે 1985માં સંવિધાનમાં એન્ટી-ડિફેક્શન કાયદો (દસમી અનુસૂચિ) લાવવામાં આવ્યો હતો. આ કાયદાનો મુખ્ય હેતુ ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓને પક્ષ બદલવાથી રોકવાનો અને રાજકીય સ્થિરતા જાળવવાનો છે.
આ કાયદા મુજબ જો કોઈ સાંસદ અથવા વિધાનસભ્ય પોતાની પાર્ટી છોડીને બીજી પાર્ટીમાં જોડાય તો તેની સભ્યતા રદ થઈ શકે છે.
📊 પરંતુ અહીં છે મોટો ટ્વિસ્ટ
કાયદામાં એક મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈ પણ છે—જો કોઈ પાર્ટીના ઓછામાં ઓછા 2/3 સભ્યો સાથે મળીને બીજી પાર્ટીમાં જોડાય, તો તેને “મર્જર” (વિલીન) માનવામાં આવે છે, દળબદલી નહીં.
આ કેસમાં AAPના રાજ્યસભાના 10માંથી 7 સાંસદોએ સાથે મળીને BJPમાં જોડાણ કર્યું છે, જે 2/3થી વધુ છે. તેથી કાનૂની નિષ્ણાતો મુજબ આ પગલું દળબદલી નહીં પરંતુ માન્ય મર્જર ગણાઈ શકે છે.
🏛️ શું સભ્યતા બચી જશે?
જો આ “મર્જર” માન્ય ગણાશે, તો સંભવિત રીતે આ સાંસદોની સભ્યતા રદ નહીં થાય. જોકે, આમ આદમી પાર્ટી દ્વારા આ નિર્ણયને પડકારવામાં આવી શકે છે અને સ્પીકર અથવા ચેરમેન દ્વારા અંતિમ નિર્ણય લેવાશે.
🔥 રાજકીય અસર
આ ઘટનાને કારણે દેશની રાજનીતિમાં ભારે હલચલ મચી છે. AAP માટે આ મોટો ઝટકો માનવામાં આવે છે, જ્યારે BJP માટે આ રાજકીય રીતે ફાયદાકારક ગણાય છે.
📌 નિષ્કર્ષ
સારાંશરૂપે, એન્ટી-ડિફેક્શન કાયદો દળબદલી રોકવા માટે બનાવાયો છે, પરંતુ તેમાં રહેલી “મર્જર” જોગવાઈને કારણે આ કેસમાં સાંસદોની સભ્યતા બચી શકે તેવી શક્યતા વધારે છે. હવે તમામ નજર સંસદના ચેરમેનના નિર્ણય પર ટકેલી છે.


