અમેરિકાના પ્રતિબંધો હેઠળ ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલ લઈને જતું એક ટેન્કર ભારત તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. 2019 પછી આ દેશની પહેલી આયાત હોઈ શકે છે, કારણ કે પ્રતિબંધોને કારણે ભારતે ત્યારથી કોઈ ખરીદી કરી નથી. ઈરાનના ખાર્ગ ટાપુથી રવાના થયેલું આ જહાજ વાડીનાર બંદર પર પહોંચવાનું અહેવાલ છે. જો કે, તેનું ગંતવ્ય સ્થાન હજુ પણ બદલાઈ શકે છે.
ભારતે લગભગ સાત વર્ષ પછી ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલને લીલી ઝંડી આપી છે. અમેરિકા દ્વારા પ્રતિબંધિત ઈરાની તેલ હવે પર્સિયન ગલ્ફ દ્વારા ભારત તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. શિપ-ટ્રેકિંગ ડેટા અનુસાર, પિંગ શુન નામનું જહાજ – જે 2002 માં બનેલ અને 2025 માં અમેરિકા દ્વારા પ્રતિબંધિત આફ્રામેક્સ જહાજ હતું – એ સોમવારે સંકેત આપવાનું શરૂ કર્યું કે તે આ અઠવાડિયાના અંતમાં ભારતના પશ્ચિમ કિનારા પર આવેલા વાડીનાર બંદર પર પહોંચશે. શિપ-ટ્રેકિંગ કંપનીઓ કેપ્લર અને વોર્ટેક્સાના જણાવ્યા અનુસાર, ટેન્કરે માર્ચની શરૂઆતમાં ખાર્ગ ટાપુથી ક્રૂડ ઓઈલ લોડ કર્યું હતું. જહાજનું ગંતવ્ય હજુ સુધી પુષ્ટિ થયેલ નથી અને તે ગમે ત્યારે બદલાઈ શકે છે.
2019 માં ઈરાની તેલ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો
આ જહાજ દ્વારા તેલની સફળ ડિલિવરી મે 2019 પછી ભારત દ્વારા ઈરાનથી ક્રૂડ ઓઈલની પ્રથમ ખરીદી હશે. મે 2019 માં, ભારતે યુએસ પ્રતિબંધોને કારણે ઈરાનથી તેલ આયાત સ્થગિત કરી દીધી હતી. આ મુલાકાત એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે દક્ષિણ એશિયાઈ દેશ તેલના વધતા ભાવોનો સામનો કરી રહ્યો છે. ઈરાન પર અમેરિકા અને ઇઝરાયલ વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધે મધ્ય પૂર્વમાં ઇંધણ પુરવઠો ખોરવી નાખ્યો છે, જેના કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા તેલની અવરજવર લગભગ બંધ થઈ ગઈ છે. ગયા મહિને, અમેરિકાએ તેલથી ભરેલા ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલ ટેન્કરો માટે તેના પ્રતિબંધોને અસ્થાયી રૂપે માફ કરીને બજારને રાહત આપવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ભારતીય સરકારી ખરીદદારો અત્યાર સુધી આવી ખરીદીઓથી દૂર રહ્યા છે, કારણ કે ચુકવણી, શિપિંગ અને વીમા મર્યાદાઓ સંભવિત સોદાઓને જટિલ બનાવે છે.
આગળ કેવા પડકારો છે?
પિંગ શુન દ્વારા વાડીનારની યાત્રાનો ખુલ્લેઆમ સંકેત એ સંકેત આપી શકે છે કે ખરીદદારો આ અવરોધોને દૂર કરવાની નજીક છે. જોકે, આ બાબતથી પરિચિત લોકો કહે છે કે આવી સમસ્યાઓ હજુ પણ પડકારો ઉભા કરી શકે છે, જેમ કે તાજેતરમાં ભારત દ્વારા ઈરાની લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (LPG) ની ખરીદી સાથે જોવા મળ્યું હતું. સી બર્ડ નામનું એક જહાજ 30 માર્ચે મેંગ્લોર પહોંચ્યું હતું પરંતુ હજુ સુધી તેનો કાર્ગો ઉતાર્યો નથી. પોર્ટ એજન્ટના અહેવાલ મુજબ, માલ લેનાર હજુ સુધી ડિલિવરી લેવા માટે તૈયાર નથી. લોકોએ કહ્યું કે ચુકવણીના મુદ્દાઓ હજુ પણ ઉકેલાઈ રહ્યા છે.
