ઈરાન યુદ્ધમાં અમેરિકાને ઘણા સાથી દેશો તરફથી સંપૂર્ણ સમર્થનનો અભાવ હતો. ઇટાલી, તુર્કી અને સ્પેન જેવા દેશોએ લશ્કરી સહાય
અથવા જમીન અને હવાઈ ક્ષેત્ર પૂરું પાડવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. બ્રિટને મર્યાદિત સહાયની ઓફર કરી હતી, જ્યારે ફ્રાન્સ અને જર્મનીએ તણાવ ઓછો કરવાનો આગ્રહ રાખ્યો હતો.
28 ફેબ્રુઆરીથી ચાલી રહેલા ઈરાન યુદ્ધમાં જોડાવાનો ઘણા યુએસ સાથીઓએ ઇનકાર કર્યો છે. ઘણાએ તો ઈરાન વિરુદ્ધ તેમના પ્રદેશનો ઉપયોગ પણ અટકાવ્યો છે. આ દેશોમાં ઇટાલી અને તુર્કીએ સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. ચાલો આ દેશો વિશે જાણીએ…
ઇટાલિયન સંરક્ષણ પ્રધાન ગુઇડો ક્રોસેટોએ જણાવ્યું હતું કે ઉતરાણ પહેલાં કોઈ ઔપચારિક પરવાનગી લેવામાં આવી ન હતી, અને ઇટાલિયન લશ્કરી કમાન્ડનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો ન હતો. વિમાન હવામાં હતું ત્યારે ફ્લાઇટ પ્લાનની જાણ કરવામાં આવી હતી. આ ઇટાલી અને યુએસ વચ્ચેની હાલની સંધિ દ્વારા આવરી લેવામાં આવતી નિયમિત અથવા લોજિસ્ટિક્સ ફ્લાઇટ્સ નહોતી. ઇટાલીનો કેસ પણ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે ઇટાલી નાટો સભ્ય છે.
નાટો સભ્ય હોવા છતાં, તુર્કીએ આ યુદ્ધમાં અમેરિકાને સીધું સમર્થન આપવાને બદલે મધ્યસ્થીની ભૂમિકા ભજવવાનું પસંદ કર્યું છે. તુર્કી બંને દેશો વચ્ચે સંદેશવાહક તરીકે કાર્ય કરી રહ્યું છે અને વારંવાર યુદ્ધવિરામની હાકલ કરી છે. તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોગને જણાવ્યું હતું કે આ યુદ્ધ ઇઝરાયલનું છે, પરંતુ તેની કિંમત પહેલા મુસ્લિમો અને પછી સમગ્ર માનવતા ચૂકવી રહી છે.
સ્પેને ઈરાન યુદ્ધમાં સામેલ યુએસ વિમાનો માટે પોતાનું હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ કરી દીધું હતું. સંરક્ષણ પ્રધાન માર્ગારીતા રોબલ્સે કહ્યું કે શરૂઆતથી જ યુએસ દળો અને લશ્કરી કર્મચારીઓને આ વાત સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ કરવામાં આવી હતી. ખરેખર, સ્પેનિશ વડા પ્રધાન પેડ્રો સાંચેઝે ઈરાન યુદ્ધ શરૂ થયા પછી તરત જ તેની સખત નિંદા કરી હતી
બ્રિટને જણાવ્યું છે કે તે ફક્ત રક્ષણાત્મક હુમલાઓ માટે અમેરિકાને તેના લશ્કરી થાણાઓનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપશે. બ્રિટિશ વડા પ્રધાન કીર સ્ટાર્મરે જણાવ્યું હતું કે તેમનો દેશ ઇરાક યુદ્ધની ભૂલોનું પુનરાવર્તન કરવા માંગતો નથી અને ઈરાન પરના પ્રારંભિક હુમલાઓમાં સામેલ નહોતો. જોકે, અમેરિકન B-52 બોમ્બર પણ બ્રિટનના RAF ફેરફોર્ડ એરબેઝ પરથી ઉડાન ભરતા જોવા મળ્યા હતા.
બ્રિટને જણાવ્યું છે કે તે ફક્ત રક્ષણાત્મક હુમલાઓ માટે અમેરિકાને તેના લશ્કરી થાણાઓનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપશે. બ્રિટિશ વડા પ્રધાન કીર સ્ટાર્મરે જણાવ્યું હતું કે તેમનો દેશ ઇરાક યુદ્ધની ભૂલોનું પુનરાવર્તન કરવા માંગતો નથી અને ઈરાન પરના પ્રારંભિક હુમલાઓમાં સામેલ નહોતો. જોકે, અમેરિકન B-52 બોમ્બર પણ બ્રિટનના RAF ફેરફોર્ડ એરબેઝ પરથી ઉડાન ભરતા જોવા મળ્યા હતા.
જર્મન ચાન્સેલર ફ્રેડરિક મેર્ઝે કહ્યું કે યુદ્ધ સમાપ્ત કર્યા વિના કોઈપણ પગલાં લેવાનું અયોગ્ય રહેશે. દરમિયાન, ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને કહ્યું કે હાલમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે તણાવ ઓછો કરવો અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું પાલન કરવું. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે યુરોપિયન દેશો આ યુદ્ધમાં સામેલ થવા માંગતા નથી. સાત દેશો: જર્મની, બ્રિટન, ફ્રાન્સ, ઇટાલી, નેધરલેન્ડ, જાપાન અને કેનેડાએ એક સંયુક્ત નિવેદનમાં કહ્યું કે તેઓ દરિયાઈ માર્ગોને સુરક્ષિત કરવા માટે યોગ્ય પ્રયાસોમાં ભાગ લઈ શકે છે. જો કે, તેઓએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે યુદ્ધ પહેલા સમાપ્ત થવું જોઈએ.
ગલ્ફ દેશો (જેમ કે સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ) યુદ્ધમાં સીધી સંડોવણી ટાળી રહ્યા છે, પરંતુ તેમના પ્રદેશોમાં યુએસ બેઝનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપી રહ્યા છે. કતાર અને ઓમાનએ પણ યુદ્ધમાં ગંભીર પરિણામોની ચેતવણી આપી છે, છતાં તેઓ યુએસ લશ્કરી કાર્યવાહીમાં સીધા ભાગ લેવા માટે અનિચ્છા ધરાવે છે.
