ચૂંટણી ફરજ પર પશુ રક્ષકો, સીએમ હિમંતાના આ નિર્ણયનો વિરોધ કેમ થઈ રહ્યો છે?

ભૂતપૂર્વ ભારતીય વહીવટી સેવા (IAS) અને ભારતીય વન સેવા (IFS) અધિકારીઓએ હિમંતા સરકારના નિર્ણય પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમનો દલીલ છે કે આ આદેશ ચૂંટણી માર્ગદર્શિકા અને સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશોનું ઉલ્લંઘન કરે છે. આ આદેશ રાજ્યના પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન વિભાગ દ્વારા જારી કરવામાં આવ્યો હતો.

આસામની ચૂંટણી પહેલા, રાજ્ય સરકારના એક નિર્ણયથી વિવાદ થયો છે. ભૂતપૂર્વ ભારતીય વહીવટી સેવા (IAS) અને ભારતીય વન સેવા (IFS) અધિકારીઓએ હિમંતા સરકારના નિર્ણય પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. રાજ્ય સરકારે ચૂંટણી ફરજ માટે આશરે 1,600 આસામ વન સુરક્ષા દળ (AFPF) કર્મચારીઓને તૈનાત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ પહેલી વાર છે જ્યારે વન કર્મચારીઓને ચૂંટણી ફરજ માટે બોલાવવામાં આવ્યા છે. રાજ્યમાં 9 એપ્રિલે મતદાન થશે.

ભૂતપૂર્વ અધિકારીઓએ આ નિર્ણય અંગે આસામના અધિકારીઓને પત્ર લખ્યો છે. તેમણે દલીલ કરી છે કે 19 માર્ચ, 2026 ના રોજનો આદેશ ચૂંટણી માર્ગદર્શિકા અને સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશોનું ઉલ્લંઘન કરે છે. આ આદેશ રાજ્યના પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન વિભાગ દ્વારા જારી કરવામાં આવ્યો હતો.

ભૂતપૂર્વ અધિકારીઓને શું વાંધો છે?ભૂતપૂર્વ અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે ચૂંટણી પંચના નિયમો અનુસાર, ચૂંટણી કાર્ય માટે ક્ષેત્રીય વન કર્મચારીઓ અને સેવા આપતા વન અધિકારીઓની તૈનાતી કરવાની મંજૂરી નથી. આ સુરક્ષા પગલાં ખાતરી કરે છે કે વન સંરક્ષણ અને વન્યજીવન વ્યવસ્થાપન કામગીરીમાં વિક્ષેપ ન આવે.

તેમાં ૧૫ મે, ૨૦૨૪ ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો કે ચૂંટણી અથવા અન્ય બિન-વન હેતુઓ માટે વન કર્મચારીઓ અને વાહનોનો ઉપયોગ ન કરવો જોઈએ. તેમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે આ આદેશ ગંભીર કાનૂની અને બંધારણીય ચિંતાઓ ઉભી કરે છે.

ભૂતપૂર્વ અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી હતી કે આટલી મોટી સંખ્યામાં AFPF કર્મચારીઓને સ્થળાંતર કરવાથી આસામના પર્યાવરણીય રીતે સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં સુરક્ષા નબળી પડી શકે છે. આ રાજ્ય વિશ્વની સૌથી મોટી લુપ્તપ્રાય એક શિંગડાવાળા ગેંડાનું ઘર છે, જે મુખ્યત્વે કાઝીરંગા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનમાં રહે છે. આ ઉદ્યાન યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ છે અને તેને શિકારીઓથી બચાવવા માટે 24 કલાક સુરક્ષાની જરૂર છે.

તેમણે કહ્યું કે હૂલોક ગિબ્બન, ગોલ્ડન લંગુર અને પિગ્મી હોગ સહિતની ઘણી અન્ય સંવેદનશીલ પ્રજાતિઓ પણ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. આસામમાં આ વસ્તી નોંધપાત્ર છે. તેમણે ઉમેર્યું કે રાજ્યના જંગલોમાં રહેતા હાથી અને વાઘ પણ ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થઈ શકે છે.

ગુનેગારો માટે તક

ભૂતપૂર્વ અધિકારીઓના જૂથે ચેતવણી આપી હતી કે વન સંરક્ષણમાં કોઈપણ પ્રકારની છૂટછાટ વન્યજીવન ગુનામાં સામેલ સંગઠિત ગેંગ માટે તકો પૂરી પાડી શકે છે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે આ પગલું સ્થાપિત સંસ્થાકીય સુરક્ષાને નબળી પાડીને ચિંતાજનક ઉદાહરણ સ્થાપિત કરે છે.

આ મેમોરેન્ડમ પર પર્યાવરણ અને વન મંત્રાલયના ભૂતપૂર્વ સચિવ મીના ગુપ્તા, મહારાષ્ટ્રના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય વન સંરક્ષક (PCCF) એકે ઝા, ઉત્તર પ્રદેશના ભૂતપૂર્વ PCCF ઉમા શંકર સિંહ અને કેરળના ભૂતપૂર્વ PCCF પ્રકૃતિ શ્રીવાસ્તવ સહિત અનેક ભૂતપૂર્વ વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ હસ્તાક્ષર કર્યા છે.

સંરક્ષણવાદી પ્રેરણા સિંહ બિન્દ્રા અને કાનૂની વિશ્લેષક દેબાદિત્ય સિંહા સહી કરનારાઓમાં સામેલ છે. જૂથે અધિકારીઓને તાત્કાલિક આદેશ પાછો ખેંચવા અને ભવિષ્યમાં ચૂંટણી પંચની માર્ગદર્શિકા અને સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશોનું કડક પાલન સુનિશ્ચિત કરવા વિનંતી કરી છે.