યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોમવારે સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં ટેરિફની જાહેરાત કરી હતી અને કહ્યું હતું કે તે તાત્કાલિક અમલમાં આવશે. ચીન, બ્રાઝિલ, તુર્કી અને રશિયા એવા અર્થતંત્રોમાં સામેલ છે જે તેહરાન સાથે વેપાર કરે છે.
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું કે ઈરાનના વેપાર ભાગીદારોને અમેરિકા તરફથી 25 ટકા ટેરિફનો સામનો કરવો પડશે. ટ્રમ્પ દેશભરમાં લગભગ 600 લોકોના મોતને ભેટેલા હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનો પર કાર્યવાહી કરવા બદલ ઈરાન પર દબાણ લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિએ વારંવાર તેહરાનને ધમકી આપી છે કે જો તેમના વહીવટને ખબર પડે કે ઈસ્લામિક રિપબ્લિક સરકાર વિરોધી પ્રદર્શનકારીઓ સામે ઘાતક બળનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે, તો લશ્કરી કાર્યવાહી કરવામાં આવશે, એમ કહીને, “અમે એવો જોરદાર જવાબ આપીશું જેની તેઓ કલ્પના પણ ન કરી શકે.”
ઈરાનના વેપાર ભાગીદારો પર 25 ટકા ટેરિફ
ટ્રમ્પના મતે, અમેરિકા ઈરાનના વેપાર ભાગીદારો પર 25 ટકા ટેરિફ લાદી રહ્યું છે જેથી તેહરાન પર તેના હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનો સામે કાર્યવાહી કરવા દબાણ કરી શકાય. ઈરાનમાં ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનોમાં સેંકડો લોકો માર્યા ગયા છે. અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિએ વારંવાર તેહરાનને લશ્કરી કાર્યવાહીની ધમકી આપી છે. તાજેતરમાં, ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે જો તેમના વહીવટને ખબર પડશે કે ઈરાન સરકાર વિરોધી વિરોધીઓ સામે ઘાતક બળનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે તો અમેરિકા હુમલો કરશે.
ટેરિફ કેવી રીતે લાગુ કરવામાં આવશે?
જોકે, ટ્રમ્પે ઈરાન સાથે વેપાર શું હશે તે સ્પષ્ટ કર્યું નથી. ટ્રમ્પની જાહેરાતથી આ વધારાના ટેરિફ કેવી રીતે કાર્ય કરી શકે છે તે અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. કયા દેશોને નિશાન બનાવવામાં આવશે, અને શું માત્ર માલસામાન પર જ નહીં પરંતુ સેવાઓ પર પણ વધુ ટેરિફ લાદવામાં આવશે? ટ્રમ્પની આ જાહેરાત એવા સમયે આવી છે જ્યારે તેમણે ઈરાનમાં સરકાર વિરોધી પ્રદર્શનકારીઓને બચાવવા માટે યુએસ લશ્કરી હસ્તક્ષેપની હાકલ કરી છે. એ નોંધવું જોઈએ કે ઈરાનમાં ફોન અને ઇન્ટરનેટ કનેક્શન બંધ છે.
આ દેશમાં સૌથી વધુ ટેરિફ હશે
નવા ટેરિફનો અર્થ એ છે કે ચીનથી આયાત થતી વસ્તુઓ પર ન્યૂનતમ 45% ટેરિફ દર લાગુ થઈ શકે છે. આ ટેરિફ હાલમાં 20% છે, એટલે કે અગાઉના 20% અને હાલના 25% ને 45% સુધી વધારવામાં આવશે. ગયા વર્ષે, અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેના વેપાર યુદ્ધે વૈશ્વિક બજારને હચમચાવી નાખ્યું હતું. ટ્રમ્પે ગયા વર્ષે ચીની વસ્તુઓ પર ટેરિફ વધારીને 145% કર્યો હતો. વ્યાપક વાટાઘાટો પછી વર્તમાન ટેરિફ દર નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો.
ચીન ઉપરાંત, ભારત, યુએઈ અને તુર્કી પણ ઈરાનના મુખ્ય વેપાર ભાગીદાર માનવામાં આવે છે. ટ્રમ્પે રશિયન તેલ ખરીદનારા દેશને સજા કરવા માટે ભારતમાંથી આવતા માલ પરની ડ્યુટી બમણી કરીને ઓછામાં ઓછી 50 ટકા કરી દીધી છે. તેમણે ચીન સહિત રશિયન તેલ ખરીદનારા અન્ય દેશો પર પણ સમાન ટેરિફ લાદવાની ધમકી આપી છે.
