દિલ્હી દારૂ કૌભાંડ કેસમાં આમ આદમી પાર્ટીના વડા અરવિંદ કેજરીવાલને મુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. ત્યારથી તેમની પાર્ટીએ આ મુદ્દાનો રાજકીય રીતે લાભ ઉઠાવ્યો છે. કેજરીવાલ અંગેના આ કોર્ટના નિર્ણયથી ભાજપ કરતાં કોંગ્રેસ પાર્ટીનું તણાવ વધુ વધ્યું છે. ચાલો જાણીએ કેવી રીતે.
પહેલા, આ કેસમાં કેજરીવાલ, સિસોદિયા અને સંજય સિંહ સહિત તેના ઘણા ટોચના નેતાઓને જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા હતા. બાદમાં, પાર્ટીએ દિલ્હીમાં સત્તા ગુમાવી દીધી. હવે, આ કેસમાં કેજરીવાલને જે રીતે નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યા છે તે પ્રશ્ન ઉભા કરે છે કે શું તેમને ભવિષ્યમાં રાજકીય લાભ મળશે. જો એમ હોય, તો ક્યાં અને કેવી રીતે?
પહેલા જાણો કે કયા રાજ્યોમાં તમારું વર્ચસ્વ છે?
૨૦૧૨ માં રચાયેલી આમ આદમી પાર્ટી હાલમાં દિલ્હી, પંજાબ, ગુજરાત, કાશ્મીર, હિમાચલ પ્રદેશ અને ગોવા જેવા રાજ્યોમાં રાજકીય પ્રભાવ ધરાવે છે. AAP પંજાબમાં સત્તામાં છે અને ગુજરાતમાં ત્રીજી સૌથી મોટી પાર્ટી છે. રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં, આમ આદમી પાર્ટી વિરોધ પક્ષમાં છે. આગામી બે વર્ષમાં ગુજરાત, પંજાબ, ગોવા અને હિમાચલ પ્રદેશમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે.
અરવિંદ કેજરીવાલ આ રાજ્યોમાં મજબૂત હાજરી સાથે ચૂંટણી લડી શકે છે. તેઓ આ ચૂંટણીઓમાં રાઉઝ એવન્યુ કોર્ટમાંથી મળેલી ક્લીનચીટનો પણ લાભ ઉઠાવી શકે છે. AAP એ આનો સંકેત આપ્યો છે. પાર્ટીના સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલે લખ્યું છે કે, “આ આંસુ ભાજપની ખોટી અને કપટી રાજનીતિ કરતાં વધુ વજનદાર હશે.”
શું કેજરીવાલની ક્લીનચીટ ભાજપને નુકસાન પહોંચાડશે?
૧. આગામી બે વર્ષમાં જે રાજ્યોમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે, તેમાંથી આમ આદમી પાર્ટી ફક્ત ગોવા, પંજાબ, ગુજરાત અને હિમાચલમાં જ પ્રભુત્વ ધરાવે છે. પંજાબ અને હિમાચલમાં, AAP કોંગ્રેસ સાથે સીધી સ્પર્ધામાં છે. ગોવા અને ગુજરાતમાં ભાજપ સત્તામાં હોવા છતાં, કોંગ્રેસ ત્યાં પણ મજબૂત સ્થિતિ ધરાવે છે. આનો અર્થ એ થયો કે આ બે રાજ્યોમાં પણ, AAP ભાજપ સાથે સીધી સ્પર્ધામાં નથી. તેથી, કેજરીવાલની ક્લીનચીટ ભાજપને સીધી રીતે નુકસાન પહોંચાડે તેવી શક્યતા ઓછી છે.
તેના બદલે, આ કોંગ્રેસને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. એક વર્ષ પછી યોજાનારી પંજાબ વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં AAP આનો લાભ ઉઠાવી શકે છે. કોંગ્રેસને પંજાબ માટે ઘણી આશાઓ હતી. વધુમાં, જો ગુજરાત અને ગોવા જેવા રાજ્યોમાં AAPનું વર્ચસ્વ વધે તો પણ તે કોંગ્રેસને જ નુકસાન પહોંચાડશે.
હકીકતમાં, 2022 ની ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપે પ્રચંડ વિજય મેળવ્યો હતો. આ જીતમાં AAP ના મત હિસ્સાએ પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા અનુસાર, 2022 ની ચૂંટણીમાં ભાજપને 52.50 ટકા મત મળ્યા હતા, જ્યારે કોંગ્રેસને 27.28 ટકા મત મળ્યા હતા, અને AAP ને લગભગ 13 ટકા મત મળ્યા હતા. 2017 ના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, ભાજપને 41.1 ટકા મત મળ્યા હતા, જ્યારે કોંગ્રેસને 41.4 ટકા મત મળ્યા હતા. આ ચૂંટણીમાં AAP ને ફક્ત 0.1 ટકા મત મળ્યા હતા.
૨૦૧૭ ની સરખામણીમાં, AAP એ ૨૦૨૨ માં કોંગ્રેસનો મત હિસ્સો ઘટાડ્યો, જેના કારણે કોંગ્રેસની બેઠકોની સંખ્યા ૭૭ થી ઘટીને ૨૭ થઈ ગઈ. દરમિયાન, ભાજપની બેઠકોની સંખ્યા ૯૯ થી વધીને ૧૫૬ થઈ ગઈ.
2. છેલ્લા સાત વર્ષમાં ભ્રષ્ટાચારના નામે ધરપકડ કરાયેલા અગ્રણી નેતાઓમાં પી. ચિદમ્બરમ, કાર્તિ ચિદમ્બરમ, ચંદ્રબાબુ નાયડુ, અરવિંદ કેજરીવાલ, ડી.કે. શિવકુમાર, મનીષ સિસોદિયા અને હેમંત સોરેનનો સમાવેશ થાય છે. આમાંથી, ફક્ત કેજરીવાલ અને સિસોદિયા જ સહાનુભૂતિ મત મેળવવામાં નિષ્ફળ રહ્યા.
2025ની દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં, બંને અગ્રણી નેતાઓ જેલમાંથી મુક્ત થયા છતાં જીતી શક્યા નહીં. જ્યારે હેમંત સોરેને ઝારખંડમાં સહાનુભૂતિ મતો દ્વારા ભાજપને હરાવ્યું. ડીકે શિવકુમાર કર્ણાટકમાં કોંગ્રેસને ફરીથી સત્તામાં લાવવામાં પણ સફળ રહ્યા. ચંદ્રબાબુ નાયડુ પણ જેલમાંથી પાછા ફર્યા પછી આંધ્રપ્રદેશમાં સત્તામાં આવ્યા.
સંદીપ દીક્ષિતે મિલીભગતનો આરોપ લગાવ્યો
દરમિયાન, અરવિંદ કેજરીવાલ સામે ચૂંટણી લડનારા કોંગ્રેસના ભૂતપૂર્વ સાંસદ સંદીપ દીક્ષિતે ભાજપ અને AAP વચ્ચે મિલીભગતનો આરોપ લગાવ્યો છે. દીક્ષિતના મતે, ભાજપ જાણી જોઈને કેજરીવાલ સામે કાર્યવાહી કરવાનું ટાળી રહ્યું છે. દરમિયાન, પંજાબ કોંગ્રેસના પ્રમુખ અમરિંદર સિંહ રઝા બ્રારે આ મામલે ટિપ્પણી કરતા કહ્યું, “મને કંઈ સમજાતું નથી. 1.5 વર્ષ જેલમાં રહ્યા પછી કોઈને કેવી રીતે નિર્દોષ જાહેર કરી શકાય?” કોંગ્રેસ હાઈકમાન્ડે આ મામલે મૌન જાળવી રાખ્યું છે.
