જનરલ કેને હોર્મુઝl પરની એક બેઠકમાં સંરક્ષણ સચિવ પીટ હેગસેથ સમક્ષ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને એક પ્રેઝન્ટેશન આપ્યું હતું. તેમાં, કેને સમજાવ્યું હતું કે હોર્મુઝમાં પ્રવેશવું યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ માટે કેવી રીતે નુકસાનકારક પ્રસ્તાવ હોઈ શકે છે. આ પછી, ટ્રમ્પે હોર્મુઝથી ખસી ગયા.
ઈરાન યુદ્ધના 33મા દિવસે, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટથી પોતાને દૂર કરી દીધા છે. એક નિવેદનમાં, ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકાને હોર્મુઝમાં કોઈ રસ નથી. જે દેશોને તેલની જરૂર છે તેમણે પોતાના મામલાઓ જાતે જ સંભાળવા જોઈએ. ટ્રમ્પે તો એમ પણ કહ્યું કે તેઓ ઈરાન યુદ્ધમાંથી ખસી જવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે.
ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સ અનુસાર, જનરલ કેને ટ્રમ્પને સમજાવ્યું કે આ વિસ્તાર બળજબરીથી કબજે કરી શકાતો નથી. ઈરાને ત્યાં ખૂબ જ ચાલાકીપૂર્વક પોતાના સૈનિકો તૈનાત કર્યા છે. એક સામાન્ય મરજીવો કે બોટ પણ અમેરિકન યુદ્ધ જહાજનો નાશ કરી શકે છે. કેને કહ્યું:
- હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ખૂબ જ સાંકડી છે. ત્યાં યુદ્ધ જહાજો મોકલવા જોખમ વગર નથી. એક સરળ ડ્રોન અબજો મૂલ્યના યુદ્ધ જહાજોનો નાશ કરી શકે છે.
- હોર્મુઝમાં સૈનિકો મોકલવાથી યુદ્ધ લંબાઈ શકે છે. તેનાથી ફક્ત નુકસાન જ થશે, સારું નહીં.
- ઈરાની સરકાર હોર્મુઝ પર નિયંત્રણ મેળવશે તેની કોઈ ગેરંટી નથી. આપણે ત્યાં ક્યાં સુધી લડતા રહીશું?
- જો હોર્મુઝ અવરોધિત થાય તો પણ અમેરિકાને નુકસાન ઓછું થશે, કારણ કે આપણે આ માર્ગે વધુ વેપાર કરતા નથી.
પરંતુ બીજી બાજુ, વાસ્તવિકતા એ છે કે ઈરાનની લશ્કરી અને પ્રોક્સી દળો સક્રિય રહે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર તેનો પ્રભાવ અકબંધ રહે છે. આનો અર્થ એ છે કે જમીન પર પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે નિયંત્રણમાં નથી, છતાં વિજય જાહેર કરવામાં આવી રહ્યો છે.
ટ્રમ્પની વ્યૂહરચના સ્પષ્ટપણે નિયંત્રિત બહાર નીકળવાનો નિર્દેશ કરે છે. આનો અર્થ એ છે કે યુદ્ધનો અચાનક અંત લાવવો પરંતુ પ્રદેશમાં તણાવ અને અસ્થિરતા જાળવી રાખવી. આ વ્યૂહરચના અમેરિકાને બેવડો ફાયદો આપે છે: સ્થાનિક રાજકારણમાં વિજયી વાર્તા, અને મધ્ય પૂર્વમાં કાયમી પ્રભાવ.
2. સ્થિર સંઘર્ષ: યુદ્ધ સમાપ્ત થશે નહીં, તે ફક્ત બંધ થશે.
આ સંઘર્ષ સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થશે નહીં, પરંતુ સ્થિર સંઘર્ષમાં ફેરવાઈ શકે છે. આના પરિણામે મોટા લશ્કરી કાર્યવાહી બંધ થઈ જશે, પરંતુ નાના પાયે હુમલાઓ અને પ્રોક્સી યુદ્ધો ચાલુ રહેશે. કોઈ કાયમી શાંતિ કરાર થશે નહીં.
યમન, સીરિયા અને લેબનોનમાં વર્ષોથી ચાલતો તણાવ ચાલુ રહેશે, તેમજ આરબ દેશોમાં લશ્કરી સંઘર્ષો પણ ચાલુ રહેશે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વારંવાર કટોકટીનું કારણ બનશે. વૈશ્વિક તેલ બજારમાં અનિશ્ચિતતા ચાલુ રહેશે, જેનો અર્થ એ કે યુદ્ધ અદ્રશ્ય રહેશે, પરંતુ તે અનુભવાશે.
૩. ટ્રમ્પનો મધ્ય પૂર્વ પ્રવાસ અને ઇઝરાયલ સાથેની વ્યૂહરચના
ફરીથી રાષ્ટ્રપતિ બન્યા પછી, ટ્રમ્પે મધ્ય પૂર્વના ઘણા મુખ્ય દેશોની મુલાકાત લીધી. મે 2025 માં, તેમણે સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ અને કતારની મુલાકાત લીધી. આ મુલાકાતો દરમિયાન તેમનું ભવ્ય સ્વાગત થયું. કતારે તેમને એક ખાસ વિમાન ભેટમાં આપ્યું. આ દેશોની અપાર સંપત્તિએ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને નવા શસ્ત્ર બજાર તરીકે તક આપી. આનાથી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલ માટે એક મુખ્ય વ્યૂહાત્મક માળખાની શરૂઆત થઈ.
યુદ્ધ અધૂરું છોડી દેવાથી મધ્ય પૂર્વમાં અસુરક્ષા વધશે. આનાથી આરબ દેશો પર સંરક્ષણ ખર્ચ વધારવાનું દબાણ આવશે. અમેરિકન શસ્ત્રોની માંગમાં નાટ્યાત્મક વધારો થશે. આ મોડેલ નાટો જેવું બની શકે છે, જ્યાં સુરક્ષાના બદલામાં મોટા પાયે લશ્કરી રોકાણો કરવામાં આવે છે. યુએસ સંરક્ષણ ઉદ્યોગ સૌથી મોટો લાભાર્થી બનશે.
