રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના મતે, અમેરિકાએ ખાર્ગ ટાપુ પર ઈરાની લશ્કરી થાણાઓ પર બોમ્બમારો કર્યો છે. આ હુમલો વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા માટે એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ઈરાનના દબાણનો જવાબ છે. ખાર્ગ ટાપુ ઈરાનના લગભગ 90-95 ટકા ક્રૂડ ઓઇલ નિકાસ માટેનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે.
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શુક્રવારે કહ્યું હતું કે અમેરિકાએ ઈરાનના તેલ કેન્દ્ર ખાર્ગ ટાપુ પરના લશ્કરી થાણાઓ પર ભારે બોમ્બમારો કર્યો છે અને યુએસ નેવી ટૂંક સમયમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા ટેન્કરોનું રક્ષણ કરવાનું શરૂ કરશે. ટ્રુથ સોશિયલ પરની એક પોસ્ટમાં, ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે, “ખાર્ગ ટાપુ પરના લશ્કરી થાણાઓ, જ્યાંથી ઈરાનની લગભગ તમામ ક્રૂડ ઓઇલ નિકાસ થાય છે, મધ્ય પૂર્વીય ઇતિહાસના સૌથી શક્તિશાળી બોમ્બમારાઓમાંના એક દરમિયાન સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યા છે.”
આ હુમલાનું વર્ણન કરતા ટ્રમ્પે તેને સૌથી શક્તિશાળી ગણાવ્યું. આનાથી પ્રશ્ન ઉભો થાય છે: અમેરિકાએ ખાર્ગ ટાપુ પર હુમલો કેમ કર્યો? તે ક્યાં સ્થિત છે? અને તે ઈરાન માટે આટલું મહત્વનું કેમ છે? રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના મતે, આ હુમલાનું લક્ષ્ય ખાર્ગ ટાપુ પર સ્થિત લશ્કરી થાણા હતા. ટ્રમ્પે કહ્યું કે આ કાર્યવાહી એટલા માટે કરવામાં આવી કારણ કે ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં દબાણ કર્યું હતું. આ જળમાર્ગ તેલ અને ગેસ પુરવઠા માટેનો એક મુખ્ય માર્ગ છે, જેને ઈરાને અવરોધિત કર્યો છે, જેના કારણે વૈશ્વિક બજારોમાં ઈંધણ અને લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસની અવરજવરમાં અવરોધ ઊભો થયો છે.
અમેરિકા આગામી સમયમાં તેલ સુવિધાઓને નિશાન બનાવશે: ટ્રમ્પ
ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકાએ ખાર્ગમાં તેલ માળખા પર હુમલો કરવાનું ટાળ્યું હતું. તેમણે સમજાવ્યું હતું કે આ નિર્ણય જાણી જોઈને લેવામાં આવ્યો હતો. હુમલાનો હેતુ ઈરાનની તેલ નિકાસને સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાનો નહોતો, પરંતુ ચેતવણી તરીકે સેવા આપવાનો હતો. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે જો ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજોમાં દખલ કરશે, તો અમેરિકા તેનું વલણ બદલી શકે છે.
ખાર્ગ ટાપુ પર હુમલો કેમ થયો?
આ હુમલો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતા તણાવ સાથે સીધો જોડાયેલો છે. અમેરિકાનો દાવો છે કે ઈરાન ત્યાં ઈંધણ અને લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (LPG) શિપમેન્ટની અવરજવરમાં અવરોધ ઉભો કરી રહ્યું છે. ખાર્ગ ટાપુ પસંદ કરવામાં આવ્યો હતો કારણ કે તે ઈરાન માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ સ્થાન છે, જે દેશના ક્રૂડ ઓઇલ નિકાસ માટે મુખ્ય ટર્મિનલ તરીકે સેવા આપે છે.
ખાર્ગ ટાપુ ક્યાં આવેલો છે?
ખાર્ગ ટાપુ પર્સિયન ગલ્ફના ઉત્તરીય ભાગમાં સ્થિત છે, જે મુખ્ય ભૂમિ ઈરાનના દરિયાકાંઠે આશરે 25 થી 30 કિલોમીટર દૂર છે. આ ટાપુ બુશેહર બંદર શહેરની નજીક છે. ખાર્ગ ટાપુ આશરે 20 ચોરસ કિલોમીટરના વિસ્તારને આવરી લે છે અને તેનો પોતાનો મીઠા પાણીનો પુરવઠો છે. આ ટાપુ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના ઉત્તરપશ્ચિમમાં આવેલો છે, જે પર્સિયન ગલ્ફને વૈશ્વિક શિપિંગ માર્ગો સાથે જોડે છે. તેના ભૌગોલિક સ્થાનને કારણે, આ ટાપુ મધ્ય પૂર્વથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ઊર્જા પુરવઠાની હિલચાલમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
આ ટાપુ ઈરાન માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે ખાર્ગ ટાપુ ઈરાનના ક્રૂડ ઓઈલ નિકાસ માટે મુખ્ય ટર્મિનલ તરીકે સેવા આપે છે. અહેવાલો દર્શાવે છે કે ઈરાનના ક્રૂડ ઓઈલના આશરે 90 થી 95 ટકા શિપમેન્ટ આ ટાપુમાંથી પસાર થાય છે. વિવિધ ઈરાની તેલ ક્ષેત્રોમાંથી તેલ ખાર્ગ ટાપુ પર પરિવહન કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેને મોટા ટેન્કરો પર લોડ કરવામાં આવે છે જે તેલને વૈશ્વિક બજારોમાં પરિવહન કરે છે.
