વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલ કટોકટી વચ્ચે, કેન્દ્ર સરકારે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. 22 થી 30 ટકા ઇથેનોલ ધરાવતા પેટ્રોલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટી સંપૂર્ણપણે માફ કરવામાં આવી છે. આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયથી ગ્રાહકોને સસ્તું ઇંધણ મળશે, વિદેશી તેલ આયાત પર ભારતની નિર્ભરતા ઓછી થશે અને શેરડીના વપરાશમાં વધારો થવાથી ખેડૂતો માટે પણ નોંધપાત્ર આવક થશે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલના વધતા ભાવ અને વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલ સંકટ વચ્ચે, કેન્દ્ર સરકારે દેશના અર્થતંત્ર માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. સરકારે 22% થી 30% ઇથેનોલ ભેળવવામાં આવતા પેટ્રોલ પરની કેન્દ્રીય એક્સાઇઝ ડ્યુટી સંપૂર્ણપણે માફ કરી દીધી છે. આનો અર્થ એ થયો કે ભવિષ્યમાં, જ્યારે તમે E22 થી E30 વાળા ઇંધણ સાથે પેટ્રોલ પંપ પર ભરશો, ત્યારે આ વધારાનો કર મુક્ત રહેશે. આ નિર્ણયથી જનતા માટે પેટ્રોલના સસ્તા વિકલ્પોની આશા જ નહીં, પણ વિદેશથી આયાત થતા મોંઘા ક્રૂડ ઓઇલ પર ભારતની નિર્ભરતામાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે. સરકારે તાજેતરમાં 30% ઇથેનોલ મિશ્રણવાળા ઇંધણ માટેના ધોરણોને મંજૂરી આપી છે. હવે, આ કર મુક્તિ સાથે, તેના બજારમાં લોન્ચનો માર્ગ સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ છે.
20 ટકા લક્ષ્યાંક વટાવી ગયો, હવે E30 માટે યોજના બનાવો
ભારતે પેટ્રોલમાં 20% ઇથેનોલ મિશ્રણ (E20) ના લક્ષ્યાંકને સમયમર્યાદા પહેલા જ પ્રાપ્ત કરી લીધો છે. હવે, સરકાર એક ઉચ્ચ લક્ષ્યાંક પર નજર રાખી રહી છે. મહેસૂલ વિભાગના નવા જાહેરનામા અનુસાર, E22, E25, E27 અને E30 ઇંધણ મિશ્રણો પર એક્સાઇઝ ડ્યુટી ઘટાડીને શૂન્ય કરવામાં આવી છે. વધુમાં, તેમને વધારાની એક્સાઇઝ ડ્યુટી તેમજ રોડ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેસમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. નિયમો હેઠળ, E22 ઇંધણમાં 22% ઇથેનોલ સાથે 78% પેટ્રોલ હશે, જ્યારે E30 ઇંધણમાં 30% ઇથેનોલ સાથે 70% પેટ્રોલ હશે. આ ખાસ મુક્તિ ફક્ત એવા મિશ્રણોને લાગુ પડે છે જે બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) IS 19850 ધોરણોને પૂર્ણ કરે છે, જો પેટ્રોલ પર જરૂરી ડ્યુટી ચૂકવવામાં આવી હોય અને ઇથેનોલ પર GST ચૂકવવામાં આવ્યો હોય.
ક્રૂડ ઓઇલ સંબંધિત વૈશ્વિક સમસ્યાઓથી મુક્તિ
આ ઇથેનોલ મિશ્રણની સીધી અસર આપણા અર્થતંત્ર પર પડે છે. ભારત તેની ઉર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે વિદેશોમાંથી નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદે છે. હાલમાં, પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ ચાલી રહ્યો છે. વિશ્વના તેલ પુરવઠાનો 20% ભાગ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે, જે યુદ્ધને કારણે અવરોધિત થવાનું ઉચ્ચ જોખમ ધરાવે છે. આવી સ્થિતિમાં, પુરવઠામાં વિક્ષેપથી ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે છે. સ્થાનિક રીતે ઉત્પાદિત ઇથેનોલનો ઉપયોગ વધારવો એ ભારતની ઉર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવા માટેનું સૌથી અસરકારક સાધન છે. આનાથી ક્રૂડ ઓઇલની આયાતમાં ઘટાડો થશે, જેનાથી દેશના કિંમતી વિદેશી વિનિમય ભંડારની બચત થશે.
ખેતીમાં નવા પૈસા આવશે
આ નીતિગત પરિવર્તનનો એક મુખ્ય આર્થિક પાસું દેશના કૃષિ ક્ષેત્ર સાથે સીધો જોડાયેલો છે. ભારતનો ઇથેનોલ મિશ્રણ કાર્યક્રમ ઝડપથી પ્રગતિ કરી રહ્યો છે. શેરડી ઉપરાંત, અનાજ આધારિત ડિસ્ટિલરીઓ નોંધપાત્ર યોગદાન આપી રહી છે. હાલમાં, દેશની કુલ ઇથેનોલ ઉત્પાદન ક્ષમતાના માત્ર 50 ટકાનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. દેશમાં ઇથેનોલ પુષ્કળ પ્રમાણમાં ઉપલબ્ધ હોવાથી ઉદ્યોગ લાંબા સમયથી ઉચ્ચ મિશ્રણોની માંગ કરી રહ્યો છે. સરકારના આ પગલાથી ફેક્ટરીઓ તેમની સંપૂર્ણ ક્ષમતા પર કામ કરી શકશે. આનાથી બજારમાં શેરડીનો વપરાશ ઝડપથી વધશે, જેનો સીધો ફાયદો ખેડૂતોને થશે. વધુમાં, પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ વધારવાથી કાર્બન ઉત્સર્જન (પ્રદૂષણ) નોંધપાત્ર રીતે ઘટશે, જે આપણા પર્યાવરણ માટે મોટી રાહત છે.
