કૈલાસ માનસરોવર યાત્રા 2026 માટે નોંધણીઓ ખુલ્લી છે. આ વર્ષની યાત્રા દિવ્ય “અગ્નિ ઘોડા વર્ષ” સાથે એકરુપ છે, જે 60 વર્ષ જૂની ઘટના છે જેને હિન્દુ ધર્મ, જૈન ધર્મ અને બૌદ્ધ ધર્મમાં મુક્તિનો પ્રવેશદ્વાર માનવામાં આવે છે. યાત્રાળુઓ જૂનના પહેલા અઠવાડિયામાં રવાના થશે.
જો તમે કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા પર જવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો તમારા માટે સારા સમાચાર છે. યાત્રા માટે નોંધણી આજથી શરૂ થાય છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ વર્ષની કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા એક દૈવી સંયોગ સાથે થશે, જે ફક્ત ભારત જ નહીં પરંતુ વિશ્વભરના યાત્રાળુઓને આકર્ષશે. આ યાત્રા જૂનના પહેલા અઠવાડિયામાં શરૂ થશે અને પ્રથમ બેચ રવાના થશે.
એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આ વર્ષે, 60 વર્ષ પછી, કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા માટે તિબેટીયન અને હિમાલયી જ્યોતિષનું એક દુર્લભ સંયોજન થઈ રહ્યું છે. આ સંયોજનને અગ્નિ ઘોડા વર્ષ કહેવામાં આવે છે, જેને હિન્દુ, જૈન અને બૌદ્ધ ધર્મોમાં મુક્તિનો દરવાજો માનવામાં આવે છે. તિબેટીયન જ્યોતિષમાં 60 વર્ષનું ચક્ર છે. આ વર્ષે અગ્નિ તત્વ અને ઘોડાનો દુર્લભ સંગમ થાય છે. આ જ કારણ છે કે 2026 માં કૈલાશ માનસરોવર યાત્રામાં ત્રણેય ધર્મોના લોકો મોટી સંખ્યામાં ભાગ લેશે.
વિદેશ મંત્રાલય દર વર્ષે જૂન અને ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બર વચ્ચે બે અલગ અલગ માર્ગો દ્વારા આ યાત્રાનું આયોજન કરે છે: એક લિપુલેખ પાસ (ઉત્તરાખંડ) અને બીજો નાથુ લા પાસ (સિક્કિમ) દ્વારા. તેના ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ માટે જાણીતું, દર વર્ષે લાખો લોકો તેની મુલાકાત લે છે. હિન્દુઓ માટે ભગવાન શિવના નિવાસસ્થાન તરીકે, તે જૈન અને બૌદ્ધો માટે પણ ધાર્મિક મહત્વ ધરાવે છે.
કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા રૂટ
લિપુલેખ પાસ મુખ્ય માર્ગ છે. આ યાત્રા દિલ્હીથી શરૂ થાય છે અને ટનકપુર, પિથોરાગઢ, ધારચુલા, ગુંજી અને લિપુલેખ પાસમાંથી પસાર થાય છે. આ માર્ગ ભારત-ચીન સરહદ સુધી સંપૂર્ણપણે વાહન ચલાવી શકાય તેવો છે અને તેમાં કૈલાશ પર્વતની પવિત્ર બાહ્ય અને આંતરિક પરિક્રમાનો સમાવેશ થાય છે. ભક્તો હવન અને પૂજા કરવા માટે માનસરોવર તળાવ પર રોકાય છે.
નાથુ લા પાસ રૂટ સિક્કિમ થઈને જાય છે. આ યાત્રા દિલ્હીથી શરૂ થાય છે અને નાથુ લા પાર કરતા પહેલા ગંગટોક સુધી ચાલુ રહે છે. ભૂરાજકીય પ્રતિબંધોને કારણે આ માર્ગનો ઉપયોગ ઓછો થાય છે. લિપુલેખ પાસ રૂટની જેમ, આ માર્ગમાં ટ્રેકિંગનો ઓછો સમાવેશ થાય છે અને તે વધુ આરામદાયક પ્રવાસ છે.
કૈલાશ માનસરોવર માટેની પાત્રતા અને દસ્તાવેજો
યાત્રામાં ભાગ લેવા માટે, યાત્રાળુઓએ MEA પોર્ટલ દ્વારા ઓનલાઈન નોંધણી પૂર્ણ કરવી આવશ્યક છે. માન્ય ભારતીય પાસપોર્ટ અથવા OCI કાર્ડ, અપડેટેડ મેડિકલ ફિટનેસ સર્ટિફિકેટ અને સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલ ઓળખ કાર્ડ જરૂરી છે. પસંદ કરાયેલા યાત્રાળુઓને વિદેશ મંત્રાલય તરફથી સંપૂર્ણ મુસાફરી યોજના અને માર્ગદર્શિકા પ્રાપ્ત થાય છે. પ્રસ્થાન પહેલાં ઓરિએન્ટેશન સત્રો પણ યોજવામાં આવે છે.
કૈલાસ માનસરોવર માટે વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)
કૈલાસ માનસરોવર યાત્રા માટે શરીરને તૈયાર કરવું શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
મુસાફરી કરતા પહેલા વાતાવરણને અનુકૂળ થવું ખૂબ જ જરૂરી છે જેથી શરીર ઊંચાઈ પર ઓક્સિજનના નીચા સ્તર સાથે અનુકૂલન પામે. આનાથી તીવ્ર પર્વતીય બીમારી, ઉચ્ચ-ઉચ્ચ પલ્મોનરી એડીમા (HAPE) અને ઉચ્ચ-ઉચ્ચ-ઉચ્ચ મગજનો એડીમા (HACE) જેવી ગંભીર બીમારીઓનું જોખમ ઓછું થાય છે.
કૈલાસ માનસરોવર યાત્રામાં સામાન્ય રીતે કેટલો સમય લાગે છે?
આ યાત્રામાં સામાન્ય રીતે ૧૫-૨૦ દિવસ લાગે છે, જે રૂટ અને હવામાનની સ્થિતિ પર આધાર રાખે છે.
આ યાત્રા દરમિયાન સૌથી મોટો પડકાર કયો છે?
ઊંચાઈ, ઓક્સિજનનું ઓછું સ્તર અને કઠોર ભૂપ્રદેશ – આ બધા પરિબળો સંયુક્ત રીતે મુસાફરીને શારીરિક રીતે મુશ્કેલ બનાવે છે, સ્વસ્થ પ્રવાસીઓ માટે પણ.
