પશ્ચિમ બંગાળની ચૂંટણીના ઉન્માદ વચ્ચે, દિલ્હીમાં રાજકીય તોફાને આમ આદમી પાર્ટીને મોટો ફટકો આપ્યો છે. રાઘવ ચઢ્ઢા સહિત સાત રાજ્યસભા સાંસદોનું ભાજપમાં જોડાવું એ AAP માટે માત્ર એક આંકડાકીય નુકસાન કરતાં વધુ છે. આનાથી પંજાબમાં તેની પકડ નબળી પડી શકે છે અને રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં તેની ધાર ઓછી થઈ શકે છે, જ્યારે રાજ્યસભામાં ભાજપને પ્રોત્સાહન અને પંજાબમાં વ્યૂહાત્મક ફાયદો મળી શકે છે.
પશ્ચિમ બંગાળની ચૂંટણીના હોબાળા વચ્ચે, દિલ્હીમાં એક રાજકીય વિસ્ફોટ થયો છે, જેની અસર પંજાબથી ગુજરાત અને ગોવામાં પણ જોવા મળી રહી છે. આમ આદમી પાર્ટીના રાઘવ ચઢ્ઢા સહિત સાત રાજ્યસભા સાંસદોનું ભાજપમાં રૂપાંતર AAP માટે મોટો ઝટકો છે. આનાથી પંજાબમાં તેની પકડ નબળી પડી શકે છે, ગુજરાત અને ગોવામાં તેનો વિસ્તરણ અટકી શકે છે અને રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં તેની ધાર ખતમ થઈ શકે છે. જોકે, ભાજપ માટે આ ફક્ત સાત સાંસદોનો પ્રવેશ નથી, પરંતુ અનેક મોરચે વ્યૂહાત્મક ફાયદો છે. રાજ્યસભામાં તાકાત, પંજાબમાં નવી તાકાત અને પશ્ચિમ ભારતમાં AAPનો ઉદય અટકી ગયો છે.
બંગાળમાં ચૂંટણી, દિલ્હીમાં ખેલ ખતમ
ચૂંટણી બંગાળમાં હતી, પણ ખરા અર્થમાં ખેલ દિલ્હીમાં હતો. ભાજપે ફરી એકવાર સાબિત કરી દીધું કે તે ચેસ રમે છે, જ્યારે વિપક્ષ હજુ પણ તેના લુડો ટુકડાઓનું સંચાલન કરવામાં વ્યસ્ત છે.
એક સમયે અરવિંદ કેજરીવાલના સૌથી વિશ્વાસુ સાથી રાઘવ ચઢ્ઢા હવે ભાજપમાં એક નવો ચહેરો છે. તેમની સાથે સંદીપ પાઠક, અશોક મિત્તલ અને સ્વાતિ માલીવાલ સહિત સાત સાંસદોનું વિદાય એ AAP માટે માત્ર સંખ્યાબળ ગુમાવવાનું કારણ નથી, પરંતુ વિપક્ષના મનોબળ પર સીધો ફટકો છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, ભાજપમાં જોડાયા પછી, આ નેતાઓ અચાનક પોતાને અત્યંત નિર્ભય તરીકે દર્શાવવા લાગ્યા છે.
એવું લાગે છે કે કમળની સાથે, આત્મવિશ્વાસનું સોફ્ટવેર પણ તરત જ અપડેટ થઈ જાય છે. જોકે, AAPના શરૂઆતના માર્ગદર્શક અણ્ણા હજારે પણ હવે સંકેત આપી રહ્યા છે કે પાર્ટીમાં કંઈક ખોટું છે.
છેલ્લા ઘણા મહિનાઓથી સ્ક્રિપ્ટ લખાઈ રહી હતી.
આ તિરાડ નવી નહોતી; દિવાલ હમણાં જ તૂટી પડી છે. રાઘવ ચઢ્ઢાએ લાંબા સમયથી પાર્ટીથી અંતર જાળવી રાખ્યું હતું. કેજરીવાલની ધરપકડ હોય, દારૂ નીતિનો વિવાદ હોય કે પાર્ટીનું સંકટ હોય, રાઘવનું મૌન ઘણું બધું કહી ગયું.
પછી 2 એપ્રિલ આવી. રાઘવને રાજ્યસભાના ઉપનેતા પદ પરથી દૂર કરવામાં આવ્યા. તેમનો બોલવાનો સમય પણ મર્યાદિત હતો. રાજકારણમાં, ઘણીવાર માઇક્રોફોન બંધ થાય તે પહેલાં સંબંધોનો અંત આવે છે, અને રાઘવને સમજાયું કે સ્ટેજ ખૂબ નાનું થઈ રહ્યું છે.
વાસ્તવમાં, ભાજપના સૂત્રોના મતે, આ અચાનક થયેલો વિકાસ નહોતો. આ રાજકીય કામગીરી છેલ્લા છ થી આઠ મહિનાથી ચાલી રહી હતી. આ પહેલ AAPના કેટલાક સાંસદોએ પોતે કરી હતી.
ભાજપની શરત સ્પષ્ટ હતી: જો તેઓ આવવા માંગતા હોય, તો તેમણે સંખ્યા સાથે આવવું પડશે. આ જ કારણ છે કે શરૂઆતમાં દસમાંથી સાત સાંસદોનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું હતું, કારણ કે પક્ષપલટા વિરોધી કાયદાથી બચવા અને સભ્યપદ જાળવી રાખવા માટે બે તૃતીયાંશ બહુમતી જરૂરી હતી.
પંજાબ હવે AAP માટે ચિંતાનો વિષય બની ગયું છે.
ભાજપની કાનૂની ટીમે મહિનાઓ પહેલા દસમી અનુસૂચિની જોગવાઈઓની પણ સમીક્ષા કરી હતી, પરંતુ અંતિમ નિર્ણય ગુરુવારે મધ્યરાત્રિએ કોલકાતામાં લેવામાં આવ્યો હતો અને ઉતાવળમાં, ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ કેટલાક નેતાઓ સાથે એક ખાસ વિમાન દ્વારા દિલ્હી જવા રવાના થયા હતા અને ત્યારબાદ લેખિત સ્ક્રિપ્ટ મુજબ વાર્તા રજૂ કરવામાં આવી હતી.
પરંતુ પંજાબને સૌથી મોટો ફટકો પડ્યો છે. AAP ની સૌથી સફળ રાજકીય પ્રયોગશાળા હવે તેની સૌથી મોટી ચિંતા બની શકે છે. રાઘવ ચઢ્ઢા અને સંદીપ પાઠક એ જોડી હતી જેમણે 2022 ની પંજાબ જીતની સ્ક્રિપ્ટ બનાવી હતી.
હવે, જો એ જ લેખકો ભાજપ માટે સ્ક્રિપ્ટો લખવાનું શરૂ કરશે, તો ભગવંત માનની મુશ્કેલીઓ ચોક્કસ વધશે. સરકાર હાલ તો સલામત છે, પરંતુ રાજકારણમાં, સરકારો પછી પડે છે, મનોબળ પહેલા પડે છે, અને ભાજપનું મિશન પંજાબ હવે પૂરજોશમાં છે.
જાણો ભાજપના લક્ષ્યો શું છે
- પહેલું લક્ષ્ય – શહેરી પંજાબ. અહીં રાઘવ ચઢ્ઢાને પાર્ટીનો આધુનિક, યુવાન અને આક્રમક ચહેરો બનાવવામાં આવશે.
- બીજું લક્ષ્ય – ગ્રામીણ પંજાબ. આ જવાબદારી રવનીત સિંહ બિટ્ટુ જેવા નેતાઓના ખભા પર રહેશે.
- ત્રીજું લક્ષ્ય પંથિક વોટ બેંક છે, જે એક સમયે અકાલી દળ માટે મજબૂત આધાર હતો પરંતુ હવે એક નવા રાજકીય વિકલ્પની શોધમાં છે. એચએસ ફૂલકાના પ્રવેશને પણ આ રણનીતિના ભાગ રૂપે જોવામાં આવે છે.
- ચોથું લક્ષ્ય અનુસૂચિત જાતિની વોટ બેંક છે, જેના પર કોંગ્રેસ મજબૂત પકડ ધરાવે છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ડેરા સચખંડ બલ્લાનની મુલાકાત અને સંત નિરંજન દાસને પદ્મશ્રી એવોર્ડ આ સામાજિક સંપર્કના ભાગ રૂપે જોવામાં આવે છે.
આનો અર્થ એ થયો કે ભાજપ હવે ફક્ત પંજાબમાં ચૂંટણી લડવા માંગતી નથી, પરંતુ સામાજિક સમીકરણોને ફરીથી લખવા માંગે છે.
ટૂંકમાં – શહેરી પંજાબમાં રાઘવ ચઢ્ઢા, ગ્રામીણ પંજાબમાં રવનીત બિટ્ટુ. આનો અર્થ એ છે કે કમળ હવે ખેતરોમાં તેમજ શહેરની બાલ્કનીઓમાં ખીલવા માટે તૈયાર છે.
સ્થાનિક ચૂંટણીઓ પહેલા ગુજરાતમાં આંચકો
ગુજરાતમાં આ પરાજય નાનો નથી. સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ પહેલા AAP માટે આ સંકટ તેના કાર્યકરોના ઉત્સાહને ઓછો કરી શકે છે. ગુજરાતમાં, જેને AAP 2027 માટે લોન્ચપેડ માનતી હતી, હવે પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે: જ્યારે દિલ્હી અને પંજાબની ઉડાન ડગમગી રહી છે, ત્યારે ગુજરાત કેવી રીતે આગળ વધશે?
ગોવામાં પણ, સંદેશ સ્પષ્ટ હશે: AAP હવે વિસ્તરણ માટે નહીં, પરંતુ અસ્તિત્વ માટે લડી રહી છે. ભાજપ માટે, આ ફક્ત સાત સાંસદોનો ઉમેરો નથી. આ અનેક મોરચે ફાયદો મેળવવાની તક છે. રાજ્યસભામાં NDA ની સંખ્યા 141 થી વધીને 148 થશે, એટલે કે બે તૃતીયાંશ બહુમતી સુધીનું અંતર હવે વધુ નાનું થશે.
મહત્વપૂર્ણ બિલો પસાર થવાથી સરળતા રહેશે. પંજાબમાં સંગઠનને ઉર્જા મળશે. ગુજરાત અને ગોવામાં AAPના ઉદય પર માનસિક વિરામ લાગશે, જેનો અર્થ એ થાય કે એક સાથે અનેક લક્ષ્યો પર ગોળીબાર થશે. જે પક્ષો એક સમયે બડાઈ મારતા હતા કે, “અમે રાજકારણ બદલવા માટે અહીં છીએ,” તેઓ હવે એકબીજાને “AAP” કહી રહ્યા છે.
