પહેલા પાકિસ્તાનના મિત્રનો આભાર, હવે તેના દુશ્મનનો આભાર… ભારત રાજદ્વારીની નવી વાર્તાઓ કેવી રીતે રચી રહ્યું છે?

મધ્ય પૂર્વ કટોકટીમાં ભારત તેની રાજદ્વારી ક્ષમતા સાથે નવી દિશાઓ શોધી રહ્યું છે. અઝરબૈજાન અને આર્મેનિયા, બંને કટ્ટર હરીફો, ઈરાનમાંથી ભારતીય નાગરિકોને બહાર કાઢવામાં મદદ કરી છે. આ ભારતની ચતુર વિદેશ નીતિનો પુરાવો છે, જે ફક્ત તેના નાગરિકોની સલામતી જ નહીં પરંતુ તેલ અને ગેસ જેવા મહત્વપૂર્ણ પુરવઠાને પણ જાળવી રાખે છે.

મધ્ય પૂર્વમાં કટોકટી વચ્ચે, ભારત નવી રાજદ્વારી વાર્તાઓ બનાવી રહ્યું છે. તેલ અને ગેસ સપ્લાય કરવાનો હોય કે તેના નાગરિકોને બચાવવાનો હોય, ભારત અન્ય દેશો કરતાં શ્રેષ્ઠ સાબિત થઈ રહ્યું છે. અઝરબૈજાન અને આર્મેનિયા ભારતને મદદ પૂરી પાડી રહ્યા છે, બંને શત્રુઓ છે. અઝરબૈજાન સાથે ભારતના સંબંધો હંમેશા સૌહાર્દપૂર્ણ નહોતા, પરંતુ તાજેતરમાં તેમાં સુધારો થયો છે. તે પાકિસ્તાનનો મિત્ર દેશ રહ્યો છે. અઝરબૈજાને ઈરાનમાંથી ભારતીયોને બહાર કાઢવામાં મદદ કરી, જ્યારે આર્મેનિયાએ ઈરાનમાં ફસાયેલા ભારતીય માછીમારોને બચાવવામાં મદદ કરી. ભારતે આ માટે બંને દેશોનો આભાર માન્યો.

ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર પોસ્ટ કર્યું, “આજે ઈરાનથી આર્મેનિયા થઈને ભારત લાવવામાં મદદ કરવા બદલ વિદેશ મંત્રી અરારત મિર્ઝોયાન (FM @AraratMirzoyan) અને આર્મેનિયા સરકારનો આભાર.” વધતા તણાવ વચ્ચે, તાજેતરના દિવસોમાં સેંકડો ભારતીય નાગરિકોને ઈરાનથી પડોશી આર્મેનિયા ખસેડવામાં આવ્યા છે. ભારત તેના નાગરિકો માટે સલામત માર્ગ સુનિશ્ચિત કરવા માટે પ્રદેશની સરકારો સાથે નજીકથી કામ કરી રહ્યું છે.

અગાઉ, અઝરબૈજાને ભારતને મદદ કરી હતી

આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં, ભારતે પણ સ્થળાંતર પ્રક્રિયામાં મદદ કરવા બદલ અઝરબૈજાનનો આભાર માન્યો હતો. નવી દિલ્હીમાં સાપ્તાહિક મીડિયા બ્રીફિંગ દરમિયાન, વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું હતું કે આશરે 204 ભારતીય નાગરિકો જમીન સરહદ દ્વારા ઈરાનથી સફળતાપૂર્વક અઝરબૈજાન પહોંચ્યા છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે જ્યારે ઘણા લોકો પહેલાથી જ ભારત પાછા ફર્યા છે, બાકીના આવનારા દિવસોમાં પહોંચવાની અપેક્ષા છે.

જયસ્વાલે કહ્યું, “અઝરબૈજાનના આપણા ઘણા ભારતીય નાગરિકો, ચોક્કસ કહીએ તો, 204, જમીન સરહદ દ્વારા ઈરાનથી અઝરબૈજાન જવા માટે સફળ થયા છે અને ત્યાંથી ઘરે પાછા ફરશે. તેમાંથી ઘણા પહેલાથી જ પાછા ફર્યા છે, અને બાકીના આગામી થોડા દિવસોમાં પાછા ફરશે.”

હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીથી લઈને રશિયન તેલ સુધી, ભારત માટે બધું જ ખુલ્લું છે.

અમેરિકાએ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા પર પ્રતિબંધ લાદ્યો હતો. અમેરિકાના પ્રતિબંધો છતાં, ભારતે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખ્યું. મોદી સરકારના આ નિર્ણયથી મધ્ય પૂર્વમાં કટોકટી હોવા છતાં ભારતને તેલનો નોંધપાત્ર પુરવઠો મળે તે સુનિશ્ચિત થયું છે. જ્યારે ઘણા દેશોમાં તેલના ભાવમાં વધારો થયો છે, ત્યારે ભારતમાં તેલના ભાવ યુદ્ધ શરૂ થયા પહેલા જેવા જ રહ્યા છે.

ઈરાને પણ ભારત માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખુલ્લો રાખ્યો હતો, અને યુદ્ધ પછી લગભગ સાત ભારતીય જહાજો આવી ચૂક્યા છે. આ ઉત્તમ વિદેશ નીતિને કારણે, ભારત કટોકટીના સમયમાં પણ ટકી શક્યું છે, જ્યારે પડોશી દેશોમાં ફુગાવો આસમાને પહોંચી રહ્યો છે.