ઉત્તરાખંડના ઉત્તરકાશીથી એક સમાચાર સામે આવ્યા છે, જે વિકાસ અને પર્યાવરણ વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધમાં એક ઐતિહાસિક ઉદાહરણ બની ગયું છે. ભાગીરથી (ગંગા) ના પ્રવાહને વાળવા માટે પર્વતોમાંથી 14 કિલોમીટર લાંબી ટનલ ખોદવામાં આવી હતી. આજે, તે ટનલ કાયમ માટે દફનાવવામાં આવી રહી છે. આઘાતજનક રીતે, આ પ્રોજેક્ટ બંધ કરવાથી કરોડો રૂપિયાનો ખર્ચ થશે.
ઉત્તરકાશીમાં લોહારીનાગ પાલા હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટની ટનલ ભરવાનું કામ સોમવારે શરૂ થયું. આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય પાછળ સ્વામી જ્ઞાનસ્વરૂપ સાણંદ (જી.ડી. અગ્રવાલ)નું ગહન બલિદાન છે, જેઓ IIT પ્રોફેસર બન્યા અને સંત બન્યા. તેમણે ગંગાને બચાવવા માટે 111 દિવસ ઉપવાસ કર્યા. તેમણે માંગ કરી કે નદીને ટનલોમાં સીમિત ન રાખવામાં આવે.
ટનલ કેવી રીતે બંધ થઈ રહી છે?
આ કાર્ય ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સર્વેક્ષણ (GSI) ના વૈજ્ઞાનિકોની દેખરેખ હેઠળ હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું છે. સૌપ્રથમ, ટનલની અંદર એકઠા થયેલા પાણી અને કાંપ (કાટમાળ) ને દૂર કરવા માટે મશીનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ પછી, આ 14 કિમી લાંબી ટનલને ખાસ માટી અને કાટમાળથી સંપૂર્ણપણે ભરવામાં આવશે. ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે ભવિષ્યમાં આ ટનલનો ઉપયોગ નદીના પ્રવાહને વાળવા માટે ન થઈ શકે.
૬૫૦ કરોડ રૂપિયા ખર્ચાયા હતા
NTPC એ 2006 માં આ 600 મેગાવોટના પ્રોજેક્ટ પર કામ શરૂ કર્યું હતું. 2010 માં રદ કરવાનો ઓર્ડર આવ્યો ત્યાં સુધીમાં, પ્રોજેક્ટનું 60% કામ પૂર્ણ થઈ ગયું હતું અને સરકારી તિજોરીમાંથી ₹650 કરોડ ખર્ચાઈ ગયા હતા.
પર્યાવરણને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી
૨૦૦૮-૦૯માં સ્થાનિક રહેવાસીઓ અને પર્યાવરણવાદીઓએ આ પ્રોજેક્ટનો સખત વિરોધ કર્યો હતો. ધારાલી દુર્ઘટના પછી, એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે આ નાજુક હિમાલયનો પ્રદેશ આટલા મોટા બાંધકામનો સામનો કરી શકશે નહીં. આખરે, કેન્દ્ર સરકારે આર્થિક નુકસાન કરતાં પર્યાવરણીય સલામતીને પસંદ કરી અને મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટને કાયમ માટે અટકાવી દીધો. લોહારીનાગ પાલાનો અંત ગંગાના અવિરત પ્રવાહમાં એક ઐતિહાસિક સીમાચિહ્નરૂપ છે.
