હવે, તમારો મોબાઇલ ફોન તમને પૂર, ભૂકંપ અથવા ચક્રવાત આવે તે પહેલાં ચેતવણી આપશે. ભારત સરકારે NDMA અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગના સહયોગથી સ્વદેશી સેલ બ્રોડકાસ્ટ ઇમરજન્સી એલર્ટ સિસ્ટમ શરૂ કરી છે. આ ટેકનોલોજી આપત્તિ દરમિયાન લાખો લોકોના જીવ બચાવવામાં મદદ કરશે.
ભારત સરકારે આપત્તિ વ્યવસ્થાપનને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અને કેન્દ્રીય સંદેશાવ્યવહાર મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ 2 મે, 2026 ના રોજ સ્વદેશી સેલ બ્રોડકાસ્ટ ઇમરજન્સી એલર્ટ સિસ્ટમ લોન્ચ કરી હતી. આ પહેલનો મુખ્ય ભાગ ઇન્ટિગ્રેટેડ એલર્ટ સિસ્ટમ સચેટ (SACHET) છે, જે C-DOT દ્વારા રાષ્ટ્રીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સત્તામંડળ (NDMA) ના સહયોગથી વિકસાવવામાં આવી છે. આ સિસ્ટમ ઇન્ટરનેશનલ ટેલિકોમ્યુનિકેશન યુનિયન દ્વારા ભલામણ કરાયેલ કોમન એલર્ટિંગ પ્રોટોકોલ પર આધારિત છે. તે ભારતના તમામ 36 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં સંપૂર્ણપણે લાગુ કરવામાં આવી છે.
દરેક મોબાઇલ પર એલર્ટ પહોંચશે
નવી મોબાઇલ-આધારિત ઇમરજન્સી એલર્ટ સિસ્ટમનો મુખ્ય ફાયદો એ છે કે તે લોકોના સ્માર્ટફોન પર સીધા જ એલર્ટ મોકલશે. આ સિસ્ટમ સેલ બ્રોડકાસ્ટ અને SMS ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે, જેનાથી અસરગ્રસ્ત વિસ્તારના તમામ મોબાઇલ વપરાશકર્તાઓને સંદેશા એકસાથે પહોંચાડી શકાય છે. આજની તારીખમાં, આ પ્લેટફોર્મ કુદરતી આફતો, હવામાન ચેતવણીઓ અને ચક્રવાત દરમિયાન 19 થી વધુ ભારતીય ભાષાઓમાં 134 અબજથી વધુ SMS એલર્ટ મોકલવામાં સક્ષમ સાબિત થયું છે. આ ખાતરી કરશે કે ભાષા કોઈપણ નાગરિક માટે અવરોધ નથી, અને દરેકને સમયસર ચેતવણી આપી શકાય છે.
ચેતવણી સિસ્ટમ કેવી રીતે કાર્ય કરશે
આ સમગ્ર પહેલનો પાયો સંકલિત ચેતવણી પ્રણાલી, “સચેત” છે, જે દેશના તમામ 36 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં લાગુ કરવામાં આવી છે. ટેલિકોમ ડેવલપમેન્ટ સેન્ટર (C-DOT) દ્વારા વિકસિત, આ પ્લેટફોર્મ ભૌગોલિક રીતે લક્ષિત ચેતવણીઓ મોકલે છે. આનો અર્થ એ છે કે જ્યાં ખતરો આવી રહ્યો છે તે વિસ્તારના લોકોને જ ચેતવણીઓ પ્રાપ્ત થશે. આ સિસ્ટમ આંતરરાષ્ટ્રીય ટેલિકોમ્યુનિકેશન યુનિયન દ્વારા ભલામણ કરાયેલ કોમન એલર્ટિંગ પ્રોટોકોલ પર આધારિત છે. આ ટેકનોલોજી તેને વિશ્વસ્તરીય અને અત્યંત વિશ્વસનીય બનાવે છે. આપત્તિ દરમિયાન, દરેક સેકન્ડ મહત્વપૂર્ણ હોય છે, અને સચેત આ જરૂરિયાતને પૂર્ણ કરે છે.
કેન્દ્રીય મંત્રી અમિત શાહ અને સિંધિયાએ તેનું ઉદ્ઘાટન કર્યું.
શનિવારે, કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અને કેન્દ્રીય સંદેશાવ્યવહાર મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ આ રાષ્ટ્રવ્યાપી સેવાનો ઔપચારિક પ્રારંભ કરાવ્યો. આ પ્રોજેક્ટ ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ દ્વારા રાષ્ટ્રીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સત્તામંડળ (NDMA) ના સહયોગથી વિકસાવવામાં આવ્યો હતો. સરકારનો ધ્યેય કોઈપણ કટોકટીની સ્થિતિમાં નાગરિકોને મહત્વપૂર્ણ માહિતીનો ઝડપી અને અસરકારક પ્રસાર સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. ભૂકંપ હોય, પૂર હોય, ચક્રવાત હોય કે અન્ય કોઈ કટોકટી હોય, આ સિસ્ટમ લોકોને સમયસર ચેતવણી આપશે. ભવિષ્યમાં, આ ટેકનોલોજી ભારતની આપત્તિ વ્યવસ્થાપન ક્ષમતાઓને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે.
