ઇઝરાયલ-ઈરાન સંઘર્ષ વચ્ચે, રશિયન રાષ્ટ્રપતિ પુતિને યુરોપની સમસ્યાઓ વધારી દીધી છે. તેમણે યુરોપને ગેસ પુરવઠો બંધ કરવાનો સંકેત આપ્યો છે. આ નિવેદનથી હોબાળો મચી ગયો છે, જેના કારણે ગેસના ભાવમાં 50%નો વધારો થયો છે. કતારમાંથી પુરવઠો પણ ખોરવાઈ ગયો છે, જેના કારણે યુરોપ ગંભીર ફુગાવા અને ઉર્જા સંકટની અણી પર આવી ગયું છે.
મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચેના યુદ્ધે સમગ્ર વિશ્વને વિનાશક ઉર્જા સંકટની અણી પર લાવી દીધું છે. આ વૈશ્વિક ઉથલપાથલ વચ્ચે, રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને એક એવું પગલું ભર્યું છે જેનાથી યુરોપિયન દેશોની ઊંઘ હરામ થઈ ગઈ છે. પુતિને સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે રશિયા ટૂંક સમયમાં યુરોપને ગેસ પુરવઠો સંપૂર્ણપણે કાપી શકે છે. તેમના માત્ર નિવેદનથી યુરોપિયન બજારોમાં આંચકો લાગ્યો છે, જેના કારણે ગેસના ભાવ 50 ટકાથી વધુ વધી ગયા છે.
પુતિને આગમાં ઘી ઉમેર્યું
રશિયન રાષ્ટ્રપતિએ તાજેતરમાં જાહેરમાં જણાવ્યું હતું કે વર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતાં, યુરોપિયન બજારોમાં ગેસ સપ્લાય બંધ કરવાનો સમય આવી શકે છે. જોકે, રાજદ્વારી ભાષાનો ઉપયોગ કરીને, તેમણે આને ફક્ત તેમનો “વિચાર” ગણાવ્યો અને કહ્યું કે કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી. જોકે, આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણને સમજતા નિષ્ણાતો આને એક ઇરાદાપૂર્વકની રણનીતિ માને છે. પુતિન દલીલ કરે છે કે યુરોપ સતત રશિયા પર નવા પ્રતિબંધો લાદવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે, જ્યારે રશિયા પાસે હવે તેનો ગેસ વેચવા માટે નવા અને મોટા બજારો છે. એવા સમયે જ્યારે મધ્ય પૂર્વે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનને ગંભીર રીતે વિક્ષેપિત કરી છે, ત્યારે પુતિનના નિવેદનને યુરોપને ઘૂંટણિયે લાવવાના સીધા પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
રશિયા વિના યુરોપનું ટકી રહેવું કેટલું શક્ય છે?
યુક્રેન સાથે યુદ્ધ શરૂ થયું ત્યારથી, યુરોપે રશિયન ગેસથી દૂર રહેવા માટે નક્કર પ્રયાસો કર્યા છે, અને મોટા પ્રમાણમાં તેઓ સફળ પણ થયા છે. હાલમાં, નોર્વે (30%) અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (58%) યુરોપના LNGના સૌથી મોટા સપ્લાયર્સ તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. આ હોવા છતાં, કઠોર વાસ્તવિકતા એ છે કે યુરોપ રશિયાથી સંપૂર્ણપણે મુક્ત થઈ શક્યું નથી. ફ્રાન્સ, સ્પેન અને બેલ્જિયમ જેવા મુખ્ય દેશો હજુ પણ રશિયાથી મોટી માત્રામાં LNG આયાત કરે છે. યુરોપિયન યુનિયને જાન્યુઆરી 2026 માં એક નવો કાયદો પસાર કર્યો હતો, જેનો હેતુ 2027 ના અંત સુધીમાં રશિયન ગેસ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદવાનો છે.
યુરોપની વધતી જતી લાચારી
પશ્ચિમી દેશોના સતત પ્રતિબંધોનો સામનો કરી રહેલા રશિયાએ તેની વ્યૂહરચના બદલી છે. તેણે તેનો ગેસ પુરવઠો ચીન, ભારત અને અન્ય એશિયન દેશો તરફ વાળ્યો છે. વ્લાદિમીર પુતિન સારી રીતે સમજે છે કે જો તેઓ આ મહત્વપૂર્ણ સમયે ગેસ લાઇનો કાપી નાખશે, તો યુરોપ પાસે તાત્કાલિક કોઈ વિકલ્પ રહેશે નહીં. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલી અશાંતિએ તેના વિકલ્પો પહેલાથી જ મર્યાદિત કરી દીધા છે. તેથી, ગેસ પુરવઠો બંધ થવાથી યુરોપિયન અર્થતંત્ર પર સીધી અસર પડશે અને સમગ્ર વ્યવસ્થા ઠપ્પ થઈ શકે છે.
