અમેરિકા અને યુરોપને ભૂલી જાઓ… આ શાંતિથી થઈ રહેલો ‘સોદો’ ભારતને ખરેખર મહાસત્તા બનાવશે! અમેરિકા અને યુરોપના ઘોંઘાટ વચ્ચે, ભારતે એક એવું પગલું ભર્યું છે જેનાથી ચીનની ઊંઘ હરામ થઈ જશે. અમે ચિલી સાથેના ‘ગુપ્ત સોદા’ વિશે વાત કરી રહ્યા છીએ જે ભારતને લિથિયમ અને તાંબાનો વિશાળ ભંડાર પૂરો પાડશે. આ કરાર માત્ર દેશના ઉત્પાદનને જ નહીં પરંતુ મહાસત્તા બનવાનો માર્ગ પણ મોકળો કરશે.
તમે અમેરિકા અને યુરોપિયન યુનિયન સાથે ભારતના મુખ્ય વેપાર કરારો વિશે ઘણું સાંભળ્યું હશે. યુરોપિયન યુનિયન સાથેના કરારને “બધા સોદાઓની માતા” પણ કહેવામાં આવતું હતું, અને અમેરિકા સાથેની વાટાઘાટોને “મહાન સોદો” તરીકે પણ બિરદાવવામાં આવી હતી. પરંતુ વાસ્તવિક રમત હજુ આવવાની બાકી છે. હકીકતમાં, મોદી સરકાર હવે બીજા એક મોટા પગલાની તૈયારી કરી રહી છે, જે ભારતના આગામી મહાસત્તા માટે મજબૂત પાયો સાબિત થઈ શકે છે. આ દેશ ચિલી છે. આ દક્ષિણ અમેરિકન દેશ સાથે ભારતનો મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) ઝડપથી આકાર લઈ રહ્યો છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જો આ કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવે છે, તો તે ભારતની ઉત્પાદન ક્ષમતાઓને જબરદસ્ત પ્રોત્સાહન આપશે.
ચીનના એકાધિકારને તોડવાની તૈયારીઓ
આજના બદલાતા વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં, જો કોઈ દેશ વિકાસ પામવા માંગે છે, તો તેને ફક્ત પૈસાની નહીં, પણ સંસાધનોની જરૂર છે. આ સંસાધનો હવે ફક્ત ઔદ્યોગિક ઇનપુટ નથી રહ્યા, પરંતુ “વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ” બની ગયા છે. આપણે લિથિયમ, કોપર, કોબાલ્ટ, રેનિયમ અને મોલિબ્ડેનમ સહિતના મહત્વપૂર્ણ ખનિજો વિશે વાત કરી રહ્યા છીએ.
ઇલેક્ટ્રોનિક્સ હોય, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs), નવીનીકરણીય ઉર્જા પ્રણાલીઓ હોય કે અદ્યતન ઉત્પાદન હોય, આ ખનિજો તે બધા માટે ઓક્સિજનનું કામ કરે છે. વિડંબના એ છે કે, હાલમાં ચીન આ ખનિજોની સપ્લાય ચેઇન પર લગભગ સંપૂર્ણ નિયંત્રણ ધરાવે છે. ચીને અનેક વખત આ પ્રભુત્વનો ઉપયોગ હથિયાર તરીકે કર્યો છે અને ભારત સહિત ઘણા દેશોની સપ્લાય લાઇનને વિક્ષેપિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. પરિણામે, ભારત માટે ચીન પરની નિર્ભરતાનો અંત લાવવો અનિવાર્ય બની ગયો. ભારત અને ચિલી વચ્ચેના આ સોદાને આ દિશામાં એક મુખ્ય અને નક્કર પગલું માનવામાં આવે છે.
