પુતિનની બે દિવસની ભારત મુલાકાતમાં રાષ્ટ્રપતિએ ચાર વર્ષમાં જે ગુમાવ્યું હતું તે પાછું મેળવ્યું.

રશિયાના આર્થિક પડકારો, ભારતની ભૂમિકા

પશ્ચિમી દેશોએ રશિયાને આંચકો આપવા માટે, તેને વૈશ્વિક નાણાકીય વ્યવસ્થાથી લગભગ કાપી નાખ્યું. રશિયામાં વિદેશી બેંક કાર્ડ બ્લોક કરવામાં આવ્યા હતા, અને રશિયન બેંક કાર્ડ હવે વિદેશમાં માન્ય નહોતા. આની રશિયાના અર્થતંત્ર અને વ્યવસાયો પર નોંધપાત્ર અસર પડી હતી. આ પરિસ્થિતિને સંબોધવાના પ્રયાસમાં, રશિયાએ તેના રાષ્ટ્રીય ચલણમાં વ્યવહારોને પ્રોત્સાહન આપ્યું.

આ જ કારણ છે કે આ વખતે પુતિન સાથે અનેક રશિયન બેંકોના વડાઓ ભારત આવ્યા હતા. બંને દેશોએ 2030 સુધીમાં નાણાકીય વ્યવહારોને સુવ્યવસ્થિત કરવા, વૈકલ્પિક ચુકવણી પ્રણાલીઓ પર કામ કરવા અને આર્થિક સહયોગને મજબૂત બનાવવા પર ખાસ ભાર મૂક્યો હતો. આ પગલું રશિયા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે ભારત તેના માટે એક સ્થિર, મોટું અને વિશ્વસનીય બજાર છે.

પુતિનની આંતરરાષ્ટ્રીય છબીને વેગ મળ્યો

યુક્રેનિયન યુદ્ધ પછી, પશ્ચિમી દેશોએ પુતિનને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચોથી દૂર રાખવાનો પ્રયાસ કર્યો. તેઓ G20 જેવા મુખ્ય સમિટમાં હાજરી આપી શક્યા નહીં. યુએન સુરક્ષા પરિષદના કાયમી સભ્ય હોવા છતાં, તેમણે છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં યુએન જનરલ એસેમ્બલીને સંબોધિત કરી નથી. જોકે તેઓ SCO સમિટ માટે ચીન ગયા હતા, પરંતુ તેમને રશિયાને જરૂરી વૈશ્વિક માન્યતા મળી ન હતી.

તેમની ભારત મુલાકાત સંપૂર્ણપણે અલગ સંદેશ આપે છે. એરપોર્ટ પર વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે પ્રોટોકોલ તોડવો, ખાનગી રાત્રિભોજનનું આયોજન કરવું અને પછી રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં ભવ્ય સ્વાગત કરવું, આ બધી ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે પુતિન વિશ્વની સૌથી મોટી લોકશાહી અર્થવ્યવસ્થાના ખાસ ભાગીદાર છે.

ભારત આવીને, પુતિને પશ્ચિમને સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો કે રશિયાને વૈશ્વિક રાજકારણમાંથી બાકાત રાખી શકાય નહીં. ભારતે સૂક્ષ્મ રીતે એ સંદેશ પણ આપ્યો કે રશિયા આંતરરાષ્ટ્રીય સંતુલન માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

ગાંધીજીના સ્મારકની મુલાકાત લેવી એ કોઈ ઔપચારિકતા નથી.

મહાત્મા ગાંધીને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા માટે રાષ્ટ્રપતિ પુતિનની રાજઘાટની મુલાકાત એક મહત્વપૂર્ણ પગલું હતું. પશ્ચિમી વિશ્વ ગાંધીને શાંતિ અને નૈતિક નેતૃત્વના સર્વોચ્ચ પ્રતીક તરીકે ઓળખે છે.

જ્યારે પુતિન યુક્રેનિયન સંઘર્ષ વચ્ચે વિશ્વને શાંતિ માટે અપીલ કરે છે, અને આ અપીલ ગાંધી સ્મારકમાંથી આવે છે, ત્યારે તેનો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એક અલગ પ્રભાવ પડે છે. તે સંદેશ આપે છે કે રશિયા ફક્ત યુદ્ધનો ચહેરો નથી, પરંતુ સંવાદ, સ્થિરતા અને સંતુલનનો અવાજ પણ છે.

ભારત-રશિયા આર્થિક દ્રષ્ટિ: ભવિષ્ય માટે ભાગીદારી

ભારત અને રશિયાએ 2030 સુધીનો વ્યાપક આર્થિક રોડમેપ તૈયાર કર્યો છે, જે ઊર્જા, વેપાર, બેંકિંગ, અવકાશ, સંરક્ષણ અને દરિયાઈ કોરિડોરમાં સહયોગ વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

જ્યારે યુરોપ રિ-આર્મિંગ યુરોપ 2030 દ્વારા રશિયા સામે લશ્કરી રીતે તૈયારી કરી રહ્યું છે, ત્યારે રશિયાએ ભારત સાથે સહયોગ વધારીને વ્યૂહાત્મક-આર્થિક સંતુલન સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આ પગલાથી આગામી દાયકામાં પશ્ચિમી દબાણનો સામનો કરવાની રશિયાની ક્ષમતામાં વધારો થશે.

2 દિવસમાં મોટો સંદેશ: રશિયા હજુ પણ વૈશ્વિક શક્તિ છે

ફક્ત બે દિવસમાં, પુતિને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણને ત્રણ મુખ્ય સંકેતો આપ્યા. પ્રથમ, રશિયા એકલું નથી. ભારત જેવા મોટા દેશમાં જોડાઈને, તેમણે આ દૃશ્ય બદલી નાખ્યું છે. બીજું, બંને વચ્ચે આર્થિક ભાગીદારી મજબૂત છે, અને 2030 ફ્રેમવર્ક રશિયા માટે રક્ષણાત્મક કવચ પૂરું પાડે છે. ત્રીજું, રશિયાએ શાંતિની વાર્તા – ગાંધીજીના સંદેશને સમાવીને તેની રાજદ્વારી છબી સુધારવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.