મથુરામાં દેવસેરસ ગામ સાયબર છેતરપિંડીનું એક મોટું કેન્દ્ર બની ગયું છે. બે દાયકાથી અહીં સક્રિય તટલુ ગેંગ હજારો લોકોને નિશાન બનાવી રહી છે. ગુરુવારે, પોલીસે અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી કાર્યવાહી હાથ ધરી, જેમાં 40 લોકોની અટકાયત કરવામાં આવી, જ્યારે 120 લોકો ભાગી ગયા.
ગોવર્ધનના દેવસેરસ ગામમાં ગુંડાઓનું નેટવર્ક
ગોવર્ધનમાં આવેલ દેવસેરસ ગામને આ સમગ્ર છેતરપિંડીના નેટવર્કનું કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે. ગામના સિત્તેર ટકા રહેવાસીઓ કોઈને કોઈ રીતે છેતરપિંડીમાં સંડોવાયેલા છે. આમાંની મોટી સંખ્યા મેઓ સમુદાયની છે. અહીંથી કાર્યરત ગેંગના સભ્યો ઘણીવાર ગામની બહાર કામ કરે છે અને પોલીસ કાર્યવાહી તીવ્ર બનતાની સાથે જ અન્ય રાજ્યોમાં ભાગી જાય છે.
લગભગ વીસ વર્ષ પહેલાં સુધી, આ ટોળકી લોકોને સસ્તા સોદાઓનું વચન આપીને, પિત્તળને સોનું ગણાવીને લલચાવતી હતી, અને પછી રસ્તામાં તેમને લૂંટતી હતી. ક્યારેક, તેઓ લિફ્ટ માંગતા હતા અને રસ્તામાં તેમના પર હુમલો કરતા હતા. જો તેમને પૂરતા પૈસા ન મળતા, તો તેઓ તેમને બંધક બનાવી લેતા હતા અને તેમના પરિવારો પાસેથી ખંડણી માંગતા હતા. તેમના મુખ્ય લક્ષ્યો બિલ્ડરો, ઉદ્યોગપતિઓ અને બહારના લોકો હતા.
પરંતુ છેલ્લા દાયકામાં, આ ગેંગ ડિજિટલ દુનિયામાં પ્રવેશી છે, અને સાયબર છેતરપિંડી તેમની નવી યુક્તિ બની ગઈ છે. ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામ આઈડી હેક કરવા, કોઈના નામે પૈસા માંગવા, અને બેંક કર્મચારીઓ અથવા કંપનીના પ્રતિનિધિઓ તરીકે પોતાને બોલાવવા, OTP મેળવવા અને ખાતા ખાલી કરવા તેમની પ્રાથમિક પદ્ધતિઓ બની ગઈ છે.
એક ગ્રામજનોએ નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું કે અહીં 20 વર્ષથી વધુ સમયથી ખંડણીનો ધંધો ચાલી રહ્યો છે. છેલ્લા ચાર-પાંચ વર્ષમાં સાયબર છેતરપિંડી તાજેતરમાં જ શરૂ થઈ છે. આ ગામમાં બેરોજગારી વધુ છે, જેના કારણે યુવાનો છેતરપિંડીનો આશરો લે છે.
મથુરામાં ગુંડાઓ સામે પહેલીવાર આટલી મોટી કાર્યવાહી કરવામાં આવી.
ગુરુવારે, પોલીસે દેવસેરસ ગામમાં અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો દરોડો પાડ્યો. આ કામગીરી પહેલાં, પોલીસે એક સંપૂર્ણ યોજના તૈયાર કરી હતી. ચાર IPS અધિકારીઓ, ચાર CO, 26 નિરીક્ષકો અને આશરે 400 પોલીસ અને PAC કર્મચારીઓ આ કામગીરીનો ભાગ હતા. આ કામગીરી ગુપ્ત રીતે હાથ ધરવામાં આવી હતી. ગામથી થોડે દૂર પોલીસ વાહનોને રોકવામાં આવ્યા હતા, અને અધિકારીઓ અચાનક ગામમાં પ્રવેશ્યા હતા, જેથી કોઈ પણ આરોપીને ચેતવણી ન મળે તે માટે ખેતરના રસ્તાઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. દરોડો શરૂ થતાં જ ગ્રામજનોમાં ગભરાટ ફેલાઈ ગયો.
આ કાર્યવાહી દરમિયાન પોલીસે કુલ 40 લોકોની અટકાયત કરી હતી, જ્યારે આશરે 120 આરોપીઓ ઘટનાસ્થળેથી ભાગી ગયા હતા. ભાગી ગયેલા ઘણા ગુનેગારો પડોશી રાજ્યો હરિયાણા અને રાજસ્થાનમાં ભાગી ગયા હતા, કારણ કે ગામમાંથી રાજ્યની સરહદ પાર કરવામાં માત્ર એક મિનિટનો સમય લાગે છે. આ જ કારણ છે કે આ ગુનેગારોને ટ્રેક કરવા પોલીસ માટે સતત પડકાર બની રહે છે.
એક સમાંતર સાયબર છેતરપિંડી નેટવર્ક લાંબા સમયથી ફક્ત દેવસેરસ ગામમાં જ નહીં પરંતુ આસપાસના અનેક ગામોમાં પણ સક્રિય છે. જો કે, આ સમગ્ર નેટવર્ક મુખ્યત્વે દેવસેરસથી સંચાલિત થાય છે, જેના કારણે તેને “મીની-જામતારા” કહેવામાં આવે છે. અહીંનું સાયબર છેતરપિંડી રેકેટ ઝારખંડના કુખ્યાત જામતારા મોડેલ જેવું કંઈક બની ગયું છે.
