ધર્માંતરણ પછી SCનો દરજ્જો સમાપ્ત થાય છે… સુપ્રીમ કોર્ટનો મોટો નિર્ણય

સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હિન્દુ ધર્મ, શીખ ધર્મ અથવા બૌદ્ધ ધર્મ સિવાયના ધર્મમાં ધર્માંતરણ કરવાથી તરત જ અનુસૂચિત જાતિ (SC) દરજ્જો ગુમાવવો પડે છે. 1950 ના બંધારણ (અનુસૂચિત જાતિ) આદેશને ટાંકીને, સુપ્રીમ કોર્ટે આંધ્ર પ્રદેશ હાઈકોર્ટના નિર્ણયને સમર્થન આપ્યું. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ધર્માંતરણ કરનાર વ્યક્તિ SC/ST કાયદા હેઠળ લાભો અથવા અનામત મેળવી શકતી નથી. આ પ્રતિબંધ સંપૂર્ણ છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે મંગળવારે કહ્યું કે હિન્દુ ધર્મ, શીખ ધર્મ અથવા બૌદ્ધ ધર્મ સિવાય કોઈપણ ધર્મનું પાલન કરતી વ્યક્તિને અનુસૂચિત જાતિનો સભ્ય ગણી શકાય નહીં. ન્યાયાધીશ પ્રશાંત કુમાર મિશ્રા અને એન.વી. અંજારિયાની બેન્ચે આંધ્ર પ્રદેશ હાઈકોર્ટના આદેશને સમર્થન આપ્યું હતું, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે અનુસૂચિત જાતિ (SC) સમુદાયની વ્યક્તિ, કોઈપણ અન્ય ધર્મ અપનાવીને, તાત્કાલિક અને સંપૂર્ણપણે પોતાનો અનુસૂચિત જાતિનો દરજ્જો ગુમાવે છે.

ધર્માંતરણ પછી અનુસૂચિત જાતિનો દરજ્જો રદ કરવામાં આવે છે

બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે ૧૯૫૦ના આદેશમાં મૂંઝવણ માટે કોઈ જગ્યા નથી. તેમાં જણાવાયું છે કે કલમ ૩ હેઠળ આવરી લેવામાં ન આવતા કોઈપણ ધર્મમાં પરિવર્તન કરવાથી વ્યક્તિનો અનુસૂચિત જાતિનો દરજ્જો તાત્કાલિક અને સંપૂર્ણ રીતે ગુમાવવામાં આવે છે, પછી ભલે તેનું જન્મસ્થળ ગમે તે હોય. ન્યાયાધીશોએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ પ્રતિબંધ સંપૂર્ણ છે અને તેની સાથે સમાધાન કરી શકાતું નથી.

સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું, “બંધારણ અથવા સંસદ અથવા રાજ્ય વિધાનસભાના કોઈપણ કાયદા હેઠળ કોઈ કાનૂની લાભ, રક્ષણ અથવા અનામત અથવા અધિકાર કલમ ​​3 મુજબ અનુસૂચિત જાતિના સભ્ય ન હોય તેવી કોઈપણ વ્યક્તિને આપી શકાતો નથી. આ પ્રતિબંધ સંપૂર્ણ છે અને તેમાંથી કોઈ મુક્તિ નથી.

કોઈપણ વ્યક્તિ કલમ ૩ માં ઉલ્લેખિત ધર્મ સિવાય અન્ય કોઈપણ ધર્મનો એક સાથે દાવો અને પાલન કરી શકતી નથી અને અનુસૂચિત જાતિના સભ્યપદનો દાવો પણ કરી શકતી નથી.

જાણો શું છે મામલો?

ખ્રિસ્તી ધર્મ અપનાવીને પાદરી તરીકે કામ કરતા એક વ્યક્તિના કેસની તપાસ કરતી વખતે આ ચુકાદો આપવામાં આવ્યો હતો. ધર્માંતરણ છતાં, તેણે અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિ (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ હેઠળ ફરિયાદ નોંધાવી હતી, જેમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે તેના પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો.

આરોપીએ તેમના દાવાને પડકાર્યો, એવી દલીલ કરી કે તે કાયદા હેઠળ રક્ષણ મેળવવા માટે હકદાર નથી કારણ કે તે હવે અનુસૂચિત જાતિ સમુદાયનો નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે હાઇકોર્ટ સાથે સંમતિ વ્યક્ત કરી કે એકવાર પાદરી ખ્રિસ્તી ધર્મ અપનાવી લે છે, પછી તેનો અનુસૂચિત જાતિનો દરજ્જો આપમેળે સમાપ્ત થઈ જાય છે.

આ અરજી SC અને ST એક્ટ હેઠળ દાખલ કરવામાં આવી હતી.

આ કેસ એક ફોજદારી અરજીમાંથી ઉભો થયો હતો જેમાં SC/ST કાયદાની કલમ 3(1)(r), 3(1)(s), 3(2)(va), તેમજ ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ 341, 506 અને 323 અને 34 હેઠળ આરોપો લગાવવામાં આવ્યા હતા. પ્રતિવાદી 2, જે પિત્તલવાનીપાલેમ ગામમાં પાદરી તરીકે કામ કરતો હતો અને રવિવારની પ્રાર્થનાનું સંચાલન કરતો હતો, તેણે શરૂઆતમાં વારંવાર હુમલા, જાનથી મારી નાખવાની ધમકીઓ અને તેના પરિવાર પર હુમલાની ફરિયાદ કરી હતી.

તેણીએ એવો પણ આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેણી પર જાતિ સંબંધિત દુર્વ્યવહાર કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે તેણીએ અરજદાર વિરુદ્ધ કેસ દાખલ કર્યો હતો. તપાસ પૂર્ણ થયા પછી અને ચાર્જશીટ દાખલ થયા પછી, અરજદારે આરોપો રદ કરવા માટે હાઇકોર્ટનો દરવાજો ખખડાવ્યો હતો.

અરજદારે દલીલ કરી હતી કે SC/ST કાયદા હેઠળ FIR દાખલ કરવી કાયદેસર રીતે અમાન્ય છે કારણ કે ફરિયાદીએ ખ્રિસ્તી ધર્મ અપનાવ્યો હતો અને સક્રિય રીતે પાદરી તરીકે પ્રેક્ટિસ કરી રહ્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે બંધારણ (અનુસૂચિત જાતિ) આદેશ, 1950 સ્પષ્ટપણે જણાવે છે કે જે વ્યક્તિ હવે હિન્દુ ધર્મનો દાવો કરતો નથી તેને અનુસૂચિત જાતિ સમુદાયનો સભ્ય ગણી શકાય નહીં.