જેરેડ કુશનર અને ઉપપ્રમુખ જેડી વાન્સે યુએસ પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કર્યું. ઈરાને તેના સૌથી અનુભવી રાજદ્વારીઓ, વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચી અને સંસદના અધ્યક્ષ મોહમ્મદ બાકીર કાલીબાફને મોકલ્યા. પાકિસ્તાની આર્મી ચીફ અસીમ મુનીરે વ્યક્તિગત રીતે પ્રતિનિધિમંડળની સુરક્ષા સંભાળી.
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા પરમાણુ વિનાશને રોકવા માટે, પાકિસ્તાનમાં ચર્ચા માટે એક મંચની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. યુએસ પ્રતિનિધિમંડળ વાટાઘાટોના ટેબલ પર બેસવા માટે તૈયાર છે. જોકે, ઈરાન હજુ પણ સંમત નથી. આ સસ્પેન્સ ઈરાને ઈઝરાયલ અને લેબનોન પર મૂકેલી શરતથી ઉદ્ભવ્યું છે. વધુમાં, પાકિસ્તાને પોતે જ વાટાઘાટોમાં એક મુદ્દો ઉભો કર્યો છે, કારણ કે ખ્વાજા આસિફની એક સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટે પાકિસ્તાનને પક્ષ બનાવ્યું છે.
તમને જણાવી દઈએ કે એક તરફ, શપથ લીધેલા દુશ્મનો અમેરિકા અને ઈરાન પાકિસ્તાનની રાજધાનીમાં એકબીજાનો સામનો કરવાના છે. બીજી તરફ, ઈઝરાયલે ઈરાન સામે “અંતિમ હુમલો” કરવાની તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી છે. અને આ રમતમાં, પાકિસ્તાન પોતે સૌથી મોટા “ખલનાયક” તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. પાકિસ્તાની સંરક્ષણ પ્રધાનના એક નિવેદને ઈઝરાયલને તેના આક્રમણ માટે તૈયારી કરવા મજબૂર કરી દીધું છે.
તો શું કરાર થાય તે પહેલાં જ તે તૂટી જશે?
અમેરિકા તરફથી, જેરેડ કુશનર અને ઉપપ્રમુખ જેડી વાન્સે કાર્યભાર સંભાળ્યો છે. ઈરાને તેના સૌથી અનુભવી રાજદ્વારીઓ, વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચી અને સંસદના અધ્યક્ષ મોહમ્મદ બાકિર કાલીબાફને મોકલ્યા છે. પાકિસ્તાની સેનાના વડા અસીમ મુનીરે પોતે પ્રતિનિધિમંડળના સુરક્ષા વર્તુળની જવાબદારી સંભાળી છે. આ જ કારણ છે કે સમગ્ર શહેરમાં કલમ ૧૪૪ લાગુ છે. પરંતુ આ બધી તૈયારી છતાં, આ વાટાઘાટો સરળ નથી. પાકિસ્તાની સંરક્ષણ મંત્રીનું એક પણ નિવેદન આ વાટાઘાટોને પાટા પરથી ઉતારવા માટે પૂરતું છે.
યજમાન પક્ષ બન્યો, વાટાઘાટો તૂટી જવાની શક્યતા?
આનું કારણ એ છે કે જ્યારે શાંતિની ચર્ચા થઈ રહી હોય ત્યારે યજમાન પક્ષે તટસ્થ રહેવું જોઈએ. પાકિસ્તાનના સંરક્ષણ પ્રધાને એવું ઝેર ઓક્યું કે ઇઝરાયલને યુદ્ધ ભડકાવવાની ફરજ પડી. ખ્વાજા આસિફે પોસ્ટ કરી, “ઇઝરાયલ દુષ્ટ છે અને માનવતા માટે અભિશાપ છે. જ્યારે ઇસ્લામાબાદમાં શાંતિ મંત્રણા ચાલી રહી છે, ત્યારે તે લેબનોનમાં નરસંહાર કરી રહ્યું છે. ઇઝરાયલ નિર્દોષ લોકોની હત્યા કરી રહ્યું છે.”
પહેલા ગાઝામાં, પછી ઈરાનમાં અને હવે લેબનોનમાં, રક્તપાત અવિરત ચાલુ છે. મારી પ્રાર્થના છે કે જેમણે યુરોપિયન યહૂદીઓથી છુટકારો મેળવવા માટે પેલેસ્ટિનિયન ભૂમિ પર આ કેન્સરગ્રસ્ત દેશની સ્થાપના કરી હતી તેઓ નરકમાં બળે. જોકે તેમણે દબાણ હેઠળ પોતાની પોસ્ટ કાઢી નાખી હતી, પણ તીર ધનુષ્ય છોડી ચૂક્યું છે. તો, શું હવે ઇઝરાયલ તે દેશની મધ્યસ્થી સ્વીકારશે જે તેને વૈશ્વિક કેન્સર કહે છે?
પાકિસ્તાને પોતાનો ગોલ કર્યો
આ જ કારણ છે કે પાકિસ્તાનના “સ્વ-ધ્યેય” એ ટ્રમ્પ અને નેતન્યાહૂને ગુસ્સે કર્યા છે. નેતન્યાહૂએ ઈરાન પર હુમલાના નવા મોજાની તૈયારી શરૂ કરી દીધી છે. આ વાતની પુષ્ટિ ઈઝરાયેલી ફાઇટર જેટમાં ઓપરેશન માટે ઇઝરાયેલી ફાઇટર જેટ ભરવા અને હુમલા માટે તૈયાર રહેલા વિમાનોની હાજરીથી થાય છે.
૧૦-પોઇન્ટ એજન્ડા પર ઈરાનનું વલણ સ્પષ્ટ છે.
આનો અર્થ એ થયો કે ઇઝરાયલ હવે આ યુદ્ધને એક નવી દિશા આપી શકે છે. ફક્ત વાટાઘાટોના ટેબલ પર એજન્ડા નિષ્ફળ જવાનો બાકી છે, જે ખૂબ જ સંભવ છે. 10-મુદ્દાના એજન્ડા પર ઈરાનનું વલણ સ્પષ્ટ છે: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ઈરાનનો નિયંત્રણ રહેશે અને તે જહાજો પર કર વસૂલશે. વધુમાં, અમેરિકાએ પશ્ચિમ એશિયા છોડવું પડશે. એક વધુ મહત્વપૂર્ણ શરત એ છે કે જ્યાં સુધી ઇઝરાયલ લેબનોન પર હુમલા બંધ ન કરે ત્યાં સુધી કોઈ સોદો થશે નહીં.
આ એવા મુદ્દાઓ છે જેનો ઉકેલ પાકિસ્તાન લાવશે. કોઈને આની અપેક્ષા નથી. અને ટ્રમ્પનો 15-મુદ્દાનો પ્રસ્તાવ આશાને આશંકામાં ફેરવી દે છે. પહેલી શરત એ છે કે ઈરાન બધા યુરેનિયમ દૂર કરે. ઈરાને તેનો મિસાઈલ કાર્યક્રમ પણ બંધ કરવો જોઈએ અને તેના સાથી દેશો પાસેથી મળતી સહાય બંધ કરવી જોઈએ.
ઈરાન તરફથી આવતા અહેવાલો દ્વારા આની પુષ્ટિ થાય છે. જ્યારે શાંતિ ટેબલ સેટ થઈ રહી છે, ત્યારે તેહરાનના ઉત્તરપૂર્વીય ભાગોમાં વિસ્ફોટો સાંભળી શકાય છે. ઓજગોલ, કાનત કોવસર અને લાવિઝાનમાં પણ વિસ્ફોટો થયા છે. હવાઈ સંરક્ષણ સાધનોના અભાવને કારણે, હુમલાઓ ચોક્કસ રીતે નક્કી કરવામાં આવ્યા છે.
વાટાઘાટોનું ટેબલ ફેરવવાની તૈયારી
આનો અર્થ એ થયો કે ઇઝરાયલ આ વાટાઘાટોના પક્ષમાં નથી. યુદ્ધવિરામ ફક્ત અમેરિકા દ્વારા મધ્યસ્થી કરવામાં આવ્યો હતો, ઇઝરાયલે નહીં. અથવા એવું શક્ય છે કે, લેબનોન પર ચાલી રહેલા હુમલાઓને ધ્યાનમાં રાખીને, ઇરાન પોતે જ સ્થિતિ બદલી નાખવાની તૈયારી કરી રહ્યું હોય. ઇરાનનું વલણ સ્પષ્ટ છે: કાં તો શરતો સ્વીકારો અથવા યુદ્ધની તૈયારી શરૂ કરો. અને એ ચોક્કસ છે કે જો હવે યુદ્ધ ફાટી નીકળશે, તો તેનું પ્રમાણ સમગ્ર વિશ્વને આંચકો આપશે.
