2017 માં જ્યારે GST લાગુ કરવામાં આવ્યો ત્યારે વન નેશન વન ટેક્સની વાત કરવામાં આવી હતી અને એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે દેશમાં દરેક વસ્તુ પર એક સમાન કર અને એક સમાન દર હશે, પરંતુ બધા રાજ્યો પોતાની વિવેકબુદ્ધિથી પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર મનસ્વી રીતે VAT વસૂલ કરી રહ્યા છે.
છેલ્લા આઠ દિવસમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ત્રણ વખત વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ પછી, ઘણા શહેરોમાં પેટ્રોલના ભાવ ₹100 ને વટાવી ગયા છે. દિલ્હીમાં, 23 મેના રોજ પેટ્રોલના ભાવ ₹99.51 પ્રતિ લિટર પર પહોંચી ગયા. પેટ્રોલ અને ડીઝલના વધતા ભાવ વચ્ચે, ચેમ્બર ઓફ ટ્રેડ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રીએ માંગ કરી છે કે તેમને GST શાસનમાં સામેલ કરવામાં આવે. ચેમ્બર ઓફ ટ્રેડ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રીના ચેરમેન બ્રિજેશ ગોયલે આ મુદ્દે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીને પત્ર લખ્યો છે.
કિંમતોમાં 22 રૂપિયાનો ઘટાડો થઈ શકે છે
જો પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર GST લાદવામાં આવે તો, ફક્ત પેટ્રોલ પર જ ₹22 ની બચત થઈ શકે છે. આનો અર્થ એ થયો કે જો પેટ્રોલના ભાવ હાલમાં પ્રતિ લિટર ₹100 ની આસપાસ હોય, તો તે ઘટીને ₹78 થઈ શકે છે. ચાલો હવે ગણતરી સમજાવીએ. 23 મેના રોજ, દિલ્હીમાં પેટ્રોલનો ભાવ વધીને ₹99.51 પ્રતિ લિટર થયો. પેટ્રોલનો વાસ્તવિક ભાવ ફક્ત ₹66.29 હતો. આ ઉપરાંત, કેન્દ્ર સરકાર પ્રતિ લિટર ₹11.90 ની એક્સાઇઝ ડ્યુટી વસૂલ કરે છે, જ્યારે દિલ્હી સરકાર ₹16.03 નો વેટ વસૂલ કરે છે, અને ડીલરોને પ્રતિ લિટર ₹4.42 નું કમિશન માર્જિન પણ આપવામાં આવે છે.
- દિલ્હીમાં પેટ્રોલનો વર્તમાન ભાવ – ૯૯.૫૧ રૂપિયા
- કેન્દ્ર સરકારનો કર – રૂ. ૧૧.૯૦
- દિલ્હી સરકારનો વેટ – રૂ. ૧૬.૦૩
- ડીલરનું માર્જિન – રૂ. ૪.૪૨
આ ગણતરી મુજબ, 99.51 રૂપિયા પ્રતિ લિટર પેટ્રોલના ભાવમાં ફક્ત 28 રૂપિયાના કરનો સમાવેશ થાય છે. GST લાગુ થવાથી, આ બંને કર નાબૂદ થઈ શકે છે. જો ડીલર માર્જિન નાબૂદ ન થાય તો પણ, ફક્ત કર નાબૂદ કરવાથી એક લિટર પેટ્રોલની કિંમત આશરે 27.93 રૂપિયા ઘટી શકે છે. આનો અર્થ એ થયો કે 99.51 રૂપિયા પ્રતિ લિટર પેટ્રોલ લગભગ 28 રૂપિયા સસ્તું થઈ શકે છે. જો પેટ્રોલને 18% GST ના દાયરામાં લાવવામાં આવે છે, તો દિલ્હીમાં ટેક્સ વગર પેટ્રોલની કિંમત 66.29 રૂપિયા પ્રતિ લિટર થશે. આના પર 18% GST લાદવાથી કુલ 11.93 રૂપિયાનો કર લાગશે, જેનાથી પેટ્રોલની કિંમત 78.22 રૂપિયા પ્રતિ લિટર થશે, એટલે કે એક લિટરની કિંમતમાં આશરે 22 રૂપિયાનો ઘટાડો થશે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલ GST ના દાયરામાં આવશે
પીએમ મોદીને લખેલા પત્રમાં બ્રિજેશ ગોયલે જણાવ્યું હતું કે જ્યારે 2017 માં GST લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો, ત્યારે “એક રાષ્ટ્ર, એક કર” નો વિચાર રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં દેશભરમાં દરેક વસ્તુ માટે એકસમાન કર દરનું વચન આપવામાં આવ્યું હતું. જોકે, રાજ્યો પોતાની વિવેકબુદ્ધિથી પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર મનસ્વી રીતે VAT વસૂલ કરી રહ્યા છે. આના પરિણામે દરેક રાજ્યમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના દર અલગ અલગ હોય છે. આ “એક રાષ્ટ્ર, એક કર” ની વિભાવનાને નબળી પાડે છે. તેથી, પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટી અને VAT નાબૂદ કરીને GST ના દાયરામાં લાવવા જોઈએ. આનાથી દેશભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ માટે સમાન દર સુનિશ્ચિત થશે જ નહીં પરંતુ તેમાં ઘટાડો પણ થશે.
હાલમાં કેટલો ટેક્સ વસૂલવામાં આવે છે?
પેટ્રોલ અને ડીઝલને GST ના દાયરામાં લાવવાના ફાયદાઓની ગણતરી કરતા પહેલા, ચાલો બંને પરના વર્તમાન કરના બોજને સમજીએ. ચાલો પહેલા પેટ્રોલની ચર્ચા કરીએ. 23 મે ના રોજ દિલ્હીમાં પેટ્રોલનો ભાવ વધીને ₹99.51 પ્રતિ લિટર થયો. પેટ્રોલનો વાસ્તવિક ભાવ ફક્ત ₹66.29 હતો. આ ઉપરાંત, કેન્દ્ર સરકાર પ્રતિ લિટર ₹11.90 ની એક્સાઇઝ ડ્યુટી વસૂલ કરે છે, જ્યારે દિલ્હી સરકાર ₹16.03 નો વેટ વસૂલ કરે છે, અને ડીલરોને પ્રતિ લિટર ₹4.42 નું કમિશન માર્જિન પણ આપવામાં આવે છે.
