નવા સરકારી આદેશ મુજબ, જ્યાં PNG ઉપલબ્ધ છે ત્યાં ત્રણ મહિનાની અંદર LPG પુરવઠો બંધ કરી શકાય છે. આનો હેતુ ગેસ નેટવર્કનો વિસ્તાર કરવા અને પુરવઠા સંકટને દૂર કરવાનો છે.
કેન્દ્ર સરકારે ઘરેલુ ગેસ પુરવઠા અંગે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. સરકારે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે જે વિસ્તારોમાં PNG કનેક્શન ઉપલબ્ધ છે, ત્યાં ઘરોમાં તેમની સુવિધા હોવી જોઈએ. અન્યથા, ત્રણ મહિનાની અંદર તે ઘરોમાં LPG સપ્લાય બંધ કરવામાં આવશે. આ આદેશનો હેતુ ગેસ નેટવર્કના વિસ્તરણને વેગ આપવા અને એક જ ઇંધણ પર નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધને કારણે મુખ્ય સ્ત્રોતોમાંથી પુરવઠો ખોરવાઈ જવાને કારણે ભારત LPGની અછતનો સામનો કરી રહ્યું છે, તેથી સરકાર ઘરગથ્થુ અને વાણિજ્યિક વપરાશકર્તાઓને પાઇપલાઇન દ્વારા કુદરતી ગેસ તરફ સ્વિચ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહી છે. PNG પાઇપલાઇન દ્વારા સીધા રસોડાના બર્નરમાં સતત સપ્લાય કરવામાં આવે છે, જેનાથી રિફિલ બુક કરવાની જરૂરિયાત દૂર થાય છે.
પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે “કુદરતી ગેસ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો વિતરણ આદેશ, 2026” જારી કર્યો છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય પાઇપલાઇન માળખાના વિસ્તરણને વેગ આપવા, મંજૂરી પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા અને ઊર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવા માટે LPG થી PNG માં સંક્રમણને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય પાઇપલાઇન કનેક્ટિવિટી ધરાવતા પ્રદેશોમાંથી LPG પુરવઠો મુક્ત કરવાનો અને તેમને આવા માળખાગત સુવિધાઓના અભાવવાળા વિસ્તારોમાં વાળવાનો છે. તેનો હેતુ વૈશ્વિક પુરવઠા વિક્ષેપો, જેમ કે ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં લિક્વિફેક્શન સુવિધાઓને નુકસાન અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ચાલુ નાકાબંધી વચ્ચે “ઇંધણ સ્ત્રોતોના વૈવિધ્યકરણ” ને પ્રોત્સાહન આપવાનો પણ છે. આ આદેશ પર ટિપ્પણી કરતા, તેલ સચિવ નીરજ મિત્તલે એક પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે “વ્યવસાય કરવાની સરળતા” સંબંધિત સુધારા દ્વારા “સંકટને તકમાં ફેરવી દેવામાં આવ્યું છે”. આવશ્યક ચીજવસ્તુ અધિનિયમ હેઠળ જારી કરાયેલ આ આદેશનો હેતુ મંજૂરી પ્રક્રિયાને સરળ બનાવીને, ફીનું પ્રમાણીકરણ કરીને અને સમયસર પરવાનગીઓ સુનિશ્ચિત કરીને પાઇપલાઇન માળખાના વિસ્તરણને વેગ આપવાનો છે.
આ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવા માટે, જાહેર અધિકારીઓએ નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં માર્ગના અધિકારો અથવા પરવાનગીઓ આપવી આવશ્યક છે. આમ કરવામાં નિષ્ફળતાને મંજૂરી આપવામાં આવી હોવાનું માનવામાં આવશે. આ આદેશમાં અધિકારીઓને નિર્ધારિત ફી કરતાં વધુ ફી વસૂલવા પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. રહેણાંક વિસ્તારોમાં પ્રવેશને નિયંત્રિત કરતી સંસ્થાઓએ ત્રણ કાર્યકારી દિવસોમાં પરવાનગીઓ આપવી આવશ્યક છે અને 48 કલાકની અંદર છેલ્લા માઇલ PNG કનેક્ટિવિટી પ્રદાન કરવી આવશ્યક છે. આવા વિસ્તારોમાં પાઇપલાઇન કનેક્ટિવિટી માટેની અરજીઓ નકારી શકાતી નથી. આદેશમાં વધુમાં જોગવાઈ કરવામાં આવી છે કે ચોક્કસ અધિકારીઓને જમીન પ્રવેશ વિવાદો ઉકેલવા અને જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં માર્ગના અધિકારો આપવા માટે સિવિલ કોર્ટ જેવી સત્તાઓ આપવામાં આવશે.
૩ મહિનામાં પુરવઠો બંધ થઈ જશે
જો હાઉસિંગ કોમ્પ્લેક્સનું સંચાલન કરતી સંસ્થાઓ ઘરોને PNG સપ્લાય કરવા માટે રાઇટ ઓફ વે અથવા પાઇપલાઇન નાખવાની પરવાનગી નહીં આપે, તો તેમને નોટિસ મોકલવામાં આવશે. આ નોટિસના ત્રણ મહિના પછી, ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ તે સ્થાન પર LPGનો પુરવઠો બંધ કરશે. આ આદેશમાં એ પણ જણાવવામાં આવ્યું છે કે જો કોઈ ઘર આ વિસ્તારમાં ગેસ સપ્લાય માટે પાઇપલાઇન નાખનાર અધિકૃત સંસ્થા તરફથી નોટિસ છતાં PNG કનેક્શન માટે અરજી નહીં કરે અથવા મેળવશે નહીં તો શું “પરિણામો” આવશે. આદેશમાં જણાવાયું છે કે, “નોટિસ મળ્યાની તારીખથી ત્રણ મહિના પછી આવા સરનામે LPG સપ્લાય સંપૂર્ણપણે બંધ કરવામાં આવશે.” આદેશમાં એ પણ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે, “જ્યાં સુધી અધિકૃત એન્ટિટી ‘નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ’ (NOC) જારી ન કરે ત્યાં સુધી ઘરને LPG સપ્લાય બંધ કરવામાં આવશે નહીં જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ટેકનિકલ કારણોસર, ઘરને પાઇપલાઇન ગેસ સપ્લાય શક્ય નથી. અધિકૃત એન્ટિટી આવી ટેકનિકલ અવરોધો અથવા અશક્યતાના કારણોનો રેકોર્ડ જાળવશે. અધિકૃત એન્ટિટી માટે ઘરને પાઇપલાઇન ગેસ સપ્લાય અને પુનઃસ્થાપિત કરવાનું શક્ય બને કે તરત જ તે તેણે જારી કરેલું NOC પાછું ખેંચી લેશે.”
